Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы – ел тәуелсіздігінің, егемендігінің, бірлігі мен ортақ Отанға деген мақтаныштың басты нышандарының бірі. Төлеби ауданында мемлекеттік рәміздерді ұлықтауға бағытталған патриоттық бастамаларға жастардың қатысуы осы құндылықтарды кейінгі буынға жеткізудің маңызды үлгісіне айналды. Соның нақты мысалдарының бірі – Тәуелсіздік күні қарсаңында Түркістан облысында ұйымдастырылған **«Менің туым – менің елім!» патриоттық акциясы**. Акцияның негізгі мақсаты тұрғындардың мемлекеттік рәміздерге деген құрметін арттыру және өскелең ұрпақтың патриоттық сезімін жаңғырту болды. Бастама облыстың барлық аудан-қалаларын қамтып, оған жастар мен жергілікті тұрғындар атсалысты. Акция барысында тұрғын үйлердің, әлеуметтік және кәсіпкерлік нысандардың сыртына Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы ілінді. **Төлеби ауданында акция аудан орталығы Ленгір қаласында жалғасып, көпқабатты тұрғын үй мен орталық алаңдардағы төрт ғимаратқа барлығы 30 Мемлекеттік Ту орналастырылды.** Облыс көлемінде 20-дан астам тұрғын үй мен ғимаратқа 300-ден астам Мемлекеттік Ту ілініп, шараға 200-ден астам жас пен тұрғын қатысқан. Арнайы хештег арқылы әлеуметтік желілерде Мемлекеттік Тумен түскен фотосуреттер мен бейнероликтер жарияланып, бастама кеңінен жалғасын тапты. Бұл жерде Төлеби ауданы бойынша жеке қатысқан жастардың нақты саны ашық жарияланған деректе көрсетілмеген, сондықтан аудан жастарының санын қолдан көбейтіп немесе болжап көрсетуге негіз жоқ. Нақтысы – облыстық акцияға жастар мен тұрғындар қатысқан, ал оның Төлеби ауданындағы бөлігінде Ленгір қаласындағы төрт ғимаратқа 30 Көк Ту ілінген. ([DalaNews][1])
Бұл патриоттық бастаманың мазмұны Мемлекеттік Туды жай ғана ғимараттарға орналастырумен шектелмейді. Оның қоғамдық және тәрбиелік маңызы – Көк Туды күнделікті қоғамдық кеңістікте ел тәуелсіздігінің ортақ нышаны ретінде көрсетуінде. Төлеби ауданының орталығы Ленгір қаласындағы тұрғын үйлер мен орталық алаңдарда Қазақстанның Мемлекеттік Туының желбіреуі тұрғындарға да, әсіресе жас буынға да елдік құндылықтарды көрнекі түрде сезінуге мүмкіндік берді. Ту – мемлекеттің ресми белгісі ғана емес, азаматтарды ортақ Отан төңірегіне біріктіретін символ. Жас азамат Көк Туды көргенде оның артында Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретіндегі тарихы, егемендігі, жері, халқы және елдің болашағына деген ортақ жауапкершілік тұрғанын түсінуі қажет. Сондықтан Төлеби ауданында өткен осындай акцияларды жастардың патриоттық тәрбиесімен тікелей байланыстыруға болады. Әсіресе әлеуметтік желілер арқылы Мемлекеттік Тумен түскен фотосуреттер мен бейнероликтердің жариялануы патриоттық бастаманың жастар жиі пайдаланатын ақпараттық ортаға шығуына мүмкіндік берді. Бұл – мемлекеттік рәміздерге құрметті тек салтанатты залдағы немесе ресми жиындағы рәсім ретінде емес, қоғамның күнделікті өміріне жақын құндылық ретінде танытудың бір тәсілі. Сонымен бірге Мемлекеттік Туды пайдалану оның заңмен белгіленген мәртебесіне және оған қойылатын талаптарға сай болуы тиіс. Рәмізді дәріптеудің негізгі мәні оның санын көбейтуде емес, оған деген саналы әрі ұқыпты көзқарасты қалыптастыруда. Туды ілу, оның жанында суретке түсу немесе әлеуметтік желіде бөлісу шынайы патриоттық мазмұнға ие болуы үшін азамат Мемлекеттік Тудың нені білдіретінін түсінуі керек. Осы тұрғыдан Төлеби жастары үшін Көк Туға құрмет – ең алдымен тәуелсіз мемлекетке, туған жерге және елдің ортақ құндылықтарына құрмет. ([DalaNews][1])
Төлеби ауданында мемлекеттік рәміздерді дәріптеу кейінгі жылдары да жалғасып келеді. Мемлекеттік рәміздер күніне орай аудан әкімдігінің ұйымдастыруымен өткізілген салтанатты іс-шара Мемлекеттік Әнұранды орындаумен басталып, оған аудандық мәслихат төрағасы **Нұрлан Қойбағаров**, мәслихат депутаттары, зиялы қауым өкілдері, **қала жастары мен тұрғындары** қатысқан. Сол кездегі аудан әкімі **Еркеғали Әлімқұлов** тұрғындарды мерекемен құттықтап, мерекелік бағдарламада мәдениет үйінің өнерпаздары патриоттық әндер орындаған. Бұл деректің өзі Төлеби ауданында жастардың мемлекеттік рәміздерді ұлықтауға арналған қоғамдық шараларға қатысуы нақты қалыптасқанын көрсетеді. Яғни жастардың Көк Туға құрметі бір ғана «Менің туым – менің елім!» акциясымен аяқталмаған. Мемлекеттік рәміздер күніне арналған аудандық салтанатты шараларда да жастар қоғамның өзге өкілдерімен қатар елдік құндылықтарды дәріптеуге қатысып келеді. Мемлекеттік Әнұранның орындалуы, Мемлекеттік Тудың ұлықталуы, патриоттық әндердің шырқалуы – мұның барлығы жастарға рәміздердің маңызын тек теориялық түсінікпен емес, қоғамдық тәжірибе арқылы сезіндіреді. ([Государственный портал РК][2])
Мемлекеттік Туды ұлықтаудың жастар тәрбиесіндегі орны ерекше. Жас буын үшін патриотизмді тек тарихи оқиғалармен немесе мерекелік ұрандармен байланыстыру жеткіліксіз. Отаншылдық адамның күнделікті әрекетінен көрінуі керек. Туған жерге жанашырлық таныту, мемлекеттік тілді құрметтеу, заң талаптарын сақтау, қоғамдық тәртіпке жауапкершілікпен қарау, білім алуға ұмтылу, адал еңбек ету, қоғамға пайда келтіру және мемлекеттік рәміздерді қастерлеу – бір-бірімен сабақтас азаматтық қасиеттер. Көк Туды құрметтеген жас Қазақстанның болашағына да бейжай қарамауға тиіс. Өйткені Мемлекеттік Ту – сол мемлекеттің тәуелсіздігін білдіретін нышан. Сондықтан Туды ұлықтауға арналған акцияның тәрбиелік нәтижесін ғимараттарға қанша Ту ілінгенімен ғана өлшеуге болмайды. Негізгі нәтиже – сол шараны көрген немесе оған қатысқан жастың санасында «Бұл – менің мемлекетімнің Туы, оны құрметтеу – менің елімді құрметтеу» деген түсініктің қалыптасуы.
Төлеби ауданындағы жастар үшін мұндай бастамалардың тағы бір маңызы – **жергілікті патриотизм мен қазақстандық патриотизмді сабақтастыруында**. Ленгір – төлебиліктердің аудан орталығы, күнделікті тіршілігі мен қоғамдық өмірі тоғысатын ортақ кеңістік. Сол қаланың тұрғын үйлері мен орталық алаңдарында Көк Тудың желбіреуі аудан тұрғындарының өз туған жерін үлкен Отан – Қазақстанмен байланыстыратын символдық көрініске айналды. Адамның елге деген сүйіспеншілігі туған ауласынан, ауылынан, қаласынан, ауданынан басталады. Өз көшесіне, мектебіне, табиғатына, қоғамдық кеңістігіне жауапкершілікпен қарайтын жас біртіндеп тұтас мемлекеттің болашағына жауапты азамат болып қалыптасады. Сондықтан жергілікті жастардың патриоттық бастамаларға қатысуын тек мерекелік белсенділік ретінде бағалау аздық етеді. Мұндай шаралар жастарға туған ауданның да Қазақстанның бір бөлшегі екенін, ауданның жетістігі елдің жетістігіне қосылатынын сезіндіреді.
Көк Ту жастар үшін жетістік пен ел намысының да белгісі. Қазақстандық спортшы халықаралық жарыста жеңіс тұғырына көтерілгенде немесе еліміздің өкілі әлемдік деңгейдегі додада жетістікке жеткенде Мемлекеттік Тудың көтерілуі жас буынға ерекше әсер етеді. Төлеби ауданының өзінен де ел намысын халықаралық спорт ареналарында қорғап жүрген жастар шыққан. Сондықтан аудан жастары үшін Көк Ту алыстағы абстрактілі мемлекеттік белгі емес. Ол өз ортасынан шыққан спортшының жеңісімен, ұстаз бен оқушының жетістігімен, ел атын танытқан азаматтардың еңбегімен ұштасатын ортақ мақтаныш. Осы сезімді жүйелі патриоттық тәрбиеге айналдыру маңызды. Мемлекеттік Туды ұлықтау акциялары дәл осы міндетті орындауға көмектеседі: жас адамға елдік нышанның күнделікті өмірмен байланысын көрсетеді.
Мемлекеттік Туға деген құрмет оның тарихы мен мазмұнын білуден де басталады. Төлеби ауданындағы білім беру ұйымдарының ресми ақпараттық ресурстарында Мемлекеттік Тудың бейнесіндегі алтын күн, қыран және ұлттық өрнектің мағынасына арналған түсіндіру материалдары орналастырылған. Атап айтқанда, Төлеби ауданының білім бөліміне қарасты «Ұйымшыл» шағын жинақты жалпы білім беретін мектебінің материалында Тудағы қыран бейнесінің жас егемен мемлекеттің әлемдік өркениет биігіне ұмтылысын білдіретіні, ал Тудың сабы жағындағы ұлттық өрнек халқымыздың мәдениеті мен дәстүрін бейнелейтіні түсіндіріледі. Бұл – рәміздерді дәріптеудің тағы бір маңызды бағыты. Өйткені бала мен жасөспірім Мемлекеттік Тудың элементтерін танып қана қоймай, олардың мәнін түсінгенде рәмізге деген құрмет саналы сипат алады. ([КГУ «Ұйымшыл»][3])
Төлеби жастарының мемлекеттік рәміздерге құрметін қалыптастыруда қоғамдық іс-шара мен білім беру жұмысы қатар жүруі тиіс. Бір жағынан, «Менің туым – менің елім!» секілді акциялар арқылы Көк Ту қоғамдық кеңістікте кеңінен дәріптеледі. Екінші жағынан, мектептерде оның тарихы мен мазмұны түсіндіріледі. Үшінші бағыт – Мемлекеттік рәміздер күні сияқты салтанатты жиындарда жастардың аға буынмен бірге Әнұран орындап, елдік құндылықтарды ортақ сезінуі. Осындай бірнеше бағыт бір-бірімен сабақтасқанда патриоттық тәрбие бір күндік шара деңгейінде қалмайды. Жас адам рәмізді көреді, оның тарихын біледі, мағынасын түсінеді және қоғамдық ортада оған құрмет көрсетудің үлгісін қалыптастырады. Бұл – азаматтық жауапкершілікке апаратын маңызды тәрбие жолы.
Сонымен бірге мемлекеттік рәміздерді ұлықтау қоғамдағы **бірлік пен тұрақтылық** құндылықтарымен тікелей байланысты. Қазақстанның Көк Туы белгілі бір әлеуметтік топқа немесе белгілі бір өңірге ғана тиесілі емес. Ол – барлық қазақстандыққа ортақ Мемлекеттік Ту. Төлеби ауданының жасы да, қариясы да, ұстазы да, спортшысы да, еңбек адамы да бір Тудың астындағы мемлекеттің азаматтары. Сондықтан мемлекеттік рәміздер қоғамның түрлі өкілдерін ортақ азаматтық бірегейлік төңірегіне біріктіреді. Бірлік дегеніміз адамдардың барлық мәселе жөнінде бірдей пікірде болуы емес. Бірлік – ортақ Отанды, оның Тәуелсіздігін, заңын және бір-бірінің құқығын құрметтеу. Ал Көк Ту осы ортақтықтың ең айқын белгілерінің бірі. Төлеби жастарының Мемлекеттік Туды ұлықтауға бағытталған бастамаларға араласуы осы елдік бірліктің кейінгі ұрпақ санасында жалғасуына қызмет етеді.
Мұнда **жауапкершілік** ұғымы да маңызды. Мемлекеттік Туды құрметтеу – оны кез келген жерде қалай болса солай пайдалану деген сөз емес. Рәміздің мәртебесіне сай ұқыптылық қажет. Жастарға патриотизммен қатар осы мәдениетті де түсіндіру керек. Мемлекеттік рәмізге құрмет оның бейнесін қолданудан бұрын оның қадірін сезінуден басталады. Осы себепті патриоттық акциялардың ағартушылық мазмұны болуы қажет. Жас буын Тудың тарихын, оның мемлекет өміріндегі орнын және рәміздерді пайдалану мәдениетін білгенде ғана мұндай шаралардың қоғамдық әсері артады.
Төлеби ауданында Мемлекеттік Туға арналған бастамалардың сабақтастығын 2020 жылғы акция мен кейінгі Мемлекеттік рәміздер күніне арналған аудандық іс-шаралардан көруге болады. **2020 жылғы 16 желтоқсанда** жарияланған деректер бойынша, «Менің туым – менің елім!» патриоттық акциясында Ленгір қаласындағы көпқабатты тұрғын үй мен орталық алаңдардағы **төрт ғимаратқа 30 Мемлекеттік Ту** ілінді. Акция облыс бойынша **200-ден астам жас пен тұрғынды** қамтыды және **300-ден астам Мемлекеттік Ту** орналастырылды. Кейін Төлеби ауданында Мемлекеттік рәміздер күніне арналған салтанатты жиындар жалғасып, оларға аудан жастары мен тұрғындары қатысып отырды. Бұл фактілер Төлеби ауданындағы патриоттық бағыттың нақты мысалдарын береді. ([DalaNews][1])
Мұндай акциялардың жастарға әсері олардың әлеуметтік желілердегі жалғасында да байқалады. «Менің туым – менің елім!» акциясы кезінде арнайы хештегпен Мемлекеттік Тумен түскен фотосуреттер мен бейнероликтер жарияланған. Бұл тәсіл дәстүрлі патриоттық жұмысты қазіргі жастардың ақпарат тұтыну дағдысымен ұштастырды. Бүгінде жас буын ақпараттың едәуір бөлігін цифрлық ортадан алады. Сондықтан мемлекеттік құндылықтарды әлеуметтік желілерде дұрыс, сапалы және мағыналы түрде насихаттау патриоттық тәрбиенің заманауи тетігіне айналып отыр. Бірақ мұнда да сыртқы көріністен гөрі мазмұн маңызды: Көк Тумен суретке түсу сән үшін емес, мемлекеттік нышанға құрмет пен азаматтық мақтаныштың белгісі ретінде қабылдануы керек. ([DalaNews][1])
Төлеби жастары үшін Мемлекеттік Туды ұлықтау – өткен тарихты құрметтеу ғана емес, **болашақ алдындағы жауапкершілікті сезіну**. Тәуелсіз мемлекеттің Көк Туын аға буын бүгінгі жастарға аманат етсе, ертең сол Тудың абыройын сақтайтын да қазіргі жас ұрпақ. Оның тұғырын биік ұстау тек салтанатты шараларда Туды көтерумен өлшенбейді. Білімді болу, еңбек ету, адалдықты сақтау, елге қызмет ету, қоғамның дамуына үлес қосу – Көк Тудың абыройын нақты іспен көтерудің жолдары. Жас ғалымның жаңалығы, оқушының білімдегі жетістігі, спортшының жеңісі, дәрігердің адал еңбегі, ұстаздың сапалы білімі, кәсіпкердің жаңа жұмыс орны – барлығы тәуелсіз мемлекеттің қуатын арттырады. Мемлекеттік Ту осындай ортақ еңбектің де нышаны.
Сондықтан Төлеби ауданындағы мемлекеттік рәміздерді ұлықтауға арналған патриоттық акциялардың құндылығы олардың мерекелік көрінісінде ғана емес, жастардың санасына беретін мағынасында. Ленгірдегі төрт ғимаратқа 30 Мемлекеттік Тудың ілінуі – нақты дерек. Мемлекеттік рәміздер күніне арналған аудандық салтанатты жиындарға қала жастарының қатысуы – нақты дерек. Мемлекеттік Тудың мазмұны мен элементтерін аудан мектептерінде түсіндіруге бағытталған материалдардың болуы – нақты дерек. Осы фактілердің барлығы бір бағытта тоғысады: **Төлеби ауданында жас ұрпақтың мемлекеттік рәміздерге құрметін арттыру, Көк Туды Тәуелсіздік пен ел бірлігінің нышаны ретінде дәріптеу патриоттық тәрбиенің маңызды бөлігі болып келеді.** ([DalaNews][1])
**Көк Туға құрмет – туған жерге құрмет, Тәуелсіздікке құрмет, елдің бүгінгі жетістігі мен ертеңгі болашағына құрмет. Төлеби ауданындағы жастардың мемлекеттік рәміздерді ұлықтауға бағытталған бастамаларға қатысуы осы қарапайым, бірақ терең ұғымды нақты іспен көрсетеді. «Менің туым – менің елім!» акциясы кезінде Ленгір қаласындағы көпқабатты тұрғын үй мен орталық алаңдардағы төрт ғимаратқа 30 Мемлекеттік Тудың орналастырылуы, акцияның әлеуметтік желілерде жалғасуы, кейінгі Мемлекеттік рәміздер күніне арналған салтанатты шараларға жастардың қатысуы – елдік құндылықтардың ұрпақ санасында сабақтастықпен жалғасып келе жатқанының көрінісі. Мемлекеттік Ту – бізді ортақ Отан төңірегіне біріктіретін қасиетті нышан. Оны құрметтеген жас өз елінің Тәуелсіздігін қадірлейді, туған жерінің абыройына жауапкершілікпен қарайды, қоғамдағы бірлік пен тұрақтылықтың бағасын түсінеді. Сондықтан Төлеби жастары арасында Көк Туды ұлықтау, мемлекеттік рәміздердің тарихы мен мағынасын түсіндіру және оларға ұқыпты әрі құрметпен қарау мәдениетін қалыптастыру – қазақстандық патриотизмді нығайтатын маңызды бағыттардың бірі.**
[1]: https://dalanews.kz/kz/article/turkistan-tauelsizdik-kunine-oray-menin-tuim-menin-elim-patryottiq-aksyyasi-otti.html?utm_source=chatgpt.com «Түркістан: Тәуелсіздік күніне орай «Менің туым – Менің елім» патриоттық акциясы өтті»
[2]: https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-tolebi/press/news/details/1011754?utm_source=chatgpt.com «МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР – ЕГЕМЕНДІКТІҢ АЙШЫҚТЫ БЕЛГІСІ»
[3]: https://tolebi-uiiymshyl.edu.kz/kz/tu?utm_source=chatgpt.com «Ту — «Ұйымшыл» шағын жинақты жалпы білім беретін мектеп» КММ»