Қоғамдағы тұрақтылық пен қауіпсіздіктің негізі – заңға құрметпен қарайтын, өзінің құқықтары мен міндеттерін жақсы білетін, ел алдындағы жауапкершілігін сезінетін саналы азамат. Әсіресе өскелең ұрпақтың бойында құқықтық мәдениет пен отансүйгіштік қасиеттерді қалыптастыру – мемлекет пен қоғам алдындағы маңызды міндеттердің бірі.
Осы бағытта Төлеби ауданында жастар арасында заң мен тәртіп қағидатын нығайтуға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және жас буынның азаматтық жауапкершілігін арттыруға бағытталған кездесу өтті.
Кездесудің негізгі мақсаты – жасөспірімдерге заң талаптарын түсіндірумен ғана шектелмей, олардың бойында заңға құрмет, тәртіп, адалдық, жауапкершілік, елжандылық және белсенді азаматтық ұстаным қалыптастыру.
Жастарға дұрыс бағыт-бағдар беру – тек бір мемлекеттік органның немесе білім беру мекемесінің міндеті емес. Бұл – отбасы, мектеп және қоғам болып жұмыла атқаратын ортақ жауапкершілік.
## ЗАҢҒА ҚҰРМЕТ – САНАЛЫ АЗАМАТТЫҢ БЕЛГІСІ
Заң мен тәртіп – тұрақты мемлекеттің басты тіректерінің бірі. Қоғамда әрбір азамат заң талаптарын сақтап, өз әрекетінің салдарын түсінген кезде ғана қоғамдық қауіпсіздік пен өзара сенім қалыптасады.
Бұл түсінікті жасөспірім кезеңнен қалыптастырудың маңызы ерекше. Себебі бүгінгі оқушы – ертең қоғам өміріне белсенді араласатын азамат.
Жастар өзінің құқықтарын біліп қана қоймай, қоғам мен мемлекет алдындағы міндеттерін де түсінуі қажет. Өзгенің құқығын құрметтеу, қоғамдық тәртіпті сақтау, заңсыз әрекеттерден аулақ болу, білім алуға жауапкершілікпен қарау, ата-ана мен ұстаз еңбегін бағалау – азаматтық мәдениеттің алғашқы баспалдақтары.
Төлеби ауданында өткізілген кездесудің мазмұны да осы мақсатпен сабақтасты.
Жастармен ашық әңгіме жүргізіліп, олардың құқықтық сауаттылығын арттыру, заң талаптарын түсіндіру және құқық бұзушылықтың алдын алу мәселелеріне назар аударылды.
## ТӘРТІП ОТБАСЫНАН БАСТАЛАДЫ
Жасөспірім тәрбиесінде отбасының орны ерекше.
Бала қоғамдағы алғашқы қарым-қатынасты, жауапкершілік пен тәртіпті, үлкенге құрмет пен кішіге қамқорлықты отбасынан үйренеді. Сондықтан ата-ананың жеке үлгісі баланың мінез-құлқы мен дүниетанымының қалыптасуына тікелей ықпал етеді.
Отбасындағы тәрбие мектептегі біліммен және қоғамдағы дұрыс ортамен толыққан кезде ғана саналы әрі жауапты азамат қалыптасады.
Сол себепті жастар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу мәселесін тек полицияның немесе мектептің міндеті деп қарауға болмайды.
Ата-ана баласының бос уақытын қалай өткізетініне, кіммен араласатынына, қандай ақпарат тұтынатынына және мінез-құлқындағы өзгерістерге назар аударуы қажет. Ал мектеп оқушының білім алуымен бірге оның тәртібі мен тәрбиесіне бағыт-бағдар береді.
Қоғам да жастарға қолайлы орта қалыптастыруға мүдделі болуы тиіс.
Осы үш тарап – отбасы, мектеп және қоғам – бірлесе жұмыс істегенде ғана нәтижелі тәрбие қалыптасады.
## ЖАСТАРМЕН АШЫҚ ДИАЛОГ ҚАЖЕТ
Қазіргі жастар ақпаратты жылдам қабылдайды. Сондықтан олармен жұмыс істеуде тек тыйым салу немесе талап қою жеткіліксіз.
Жасөспірімге белгілі бір әрекеттің неліктен дұрыс немесе бұрыс екенін түсіндіру, оның заңдық және қоғамдық салдарын ашық жеткізу маңызды.
Осы тұрғыдан алғанда жастармен өткізілетін кездесулердің маңызы зор. Мұндай басқосулар жас азаматтарға өздерін толғандырған сұрақтарын тікелей мамандарға қойып, нақты жауап алуға мүмкіндік береді.
Ашық диалог сенімді қалыптастырады.
Ал сенім бар жерде жасөспірім өзінің мәселесін жасырып қалмай, ата-анасымен, ұстазымен немесе тиісті мамандармен бөлісуге бейім болады. Бұл көптеген келеңсіз жағдайдың алдын алуға мүмкіндік береді.
Сондықтан құқық бұзушылықтың алдын алу тек заң талаптарын түсіндірумен шектелмеуі тиіс. Жастармен тұрақты байланыс орнатып, олардың пікіріне құлақ асу да маңызды.
## ЖАУАПКЕРШІЛІК – ТӘРТІПТІҢ НЕГІЗІ
Жауапкершілік ұғымы адам өмірінің барлық саласында маңызды.
Оқушы үшін жауапкершілік – сабағына уақытылы қатысу, білім алуға ұмтылу, мектептің ішкі тәртібін сақтау, ата-анасы мен ұстазына құрметпен қарау.
Ал азаматтық жауапкершілік бұдан да кең ұғым. Ол қоғамдағы тәртіпке бейжай қарамауды, өз әрекетінің айналасындағы адамдарға әсерін түсінуді және елдің дамуына пайдалы болуға ұмтылуды білдіреді.
Жас буынның бойында осы қасиетті қалыптастыру – болашақтағы тұрақты әрі әділетті қоғамның негізін қалау.
Заңды құрметтейтін адам өз құқығын ғана талап етпейді, өз міндетіне де жауапкершілікпен қарайды. Өзгенің еркіндігіне, қоғамдық мүлікке, ортақ тәртіпке құрметпен қарайды.
Міне, құқықтық мәдениеттің негізі де осында.
## ЕЛЖАНДЫЛЫҚ – ТЕК СӨЗ ЕМЕС
Жастар тәрбиесіндегі маңызды бағыттардың бірі – патриотизм.
Елжандылықты тек мерекелік шаралармен немесе ұранмен шектеуге болмайды. Отанға деген сүйіспеншілік күнделікті іс-әрекеттен көрінеді.
Туған жердің тазалығына жауапкершілікпен қарау, мемлекеттік тілді құрметтеу, қоғамдық тәртіпті сақтау, адал білім алу, заң талаптарын орындау, өзгенің құқығына құрметпен қарау – мұның барлығы азаматтық патриотизмнің нақты көріністері.
Қазақстанның болашағы бүгінгі жастардың біліміне ғана емес, олардың азаматтық ұстанымына да байланысты.
Егер жас азамат елінің заңын құрметтеп, қоғамдық тәртіпке жауапкершілікпен қарап, туған жерінің дамуына үлес қосуға ұмтылса, бұл – шынайы отансүйгіштіктің белгісі.
Осы тұрғыдан Төлеби ауданында ұйымдастырылған кездесулердің тәрбиелік маңызы жоғары.
## МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ ҚҰРМЕТ – ЕЛГЕ ҚҰРМЕТ
Жастардың патриоттық тәрбиесі мемлекеттік рәміздерге деген құрметпен де тығыз байланысты.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы, Елтаңбасы мен Әнұраны – елдің егемендігі мен тәуелсіздігінің, халықтың бірлігі мен мемлекеттілігінің нышандары.
Мемлекеттік рәміздерді құрметтеу – әрбір азаматтың парызы.
Жас ұрпақ Тудың, Елтаңбаның және Әнұранның мән-мағынасын түсініп өсуі керек. Өйткені рәміздерге құрмет – туған елге, оның тарихы мен тәуелсіздігіне деген құрмет.
Патриоттық тәрбие осындай қарапайым, бірақ маңызды құндылықтардан қалыптасады.
## БІРЛІК ПЕН СЕНІМ – ТҰРАҚТЫЛЫҚТЫҢ НЕГІЗІ
Қоғамдық тұрақтылықты заңмен ғана қамтамасыз ету мүмкін емес. Оның негізінде азаматтардың бір-біріне деген құрметі, өзара сенімі және ортақ жауапкершілігі тұрады.
Жастарға осы құндылықтарды түсіндірудің маңызы ерекше.
Қоғамда пікір алуандығы болуы заңды. Бірақ қандай жағдайда да өзара сыйластық, заң талаптарын сақтау және ортақ мүддені құрметтеу қағидаттары сақталуы тиіс.
Бірлік дегеніміз – барлығының бірдей ойлауы емес. Бірлік – ортақ елдің болашағына жауапкершілікпен қарау, өзара құрмет пен түсіністікті сақтау.
Ал сенім – әділдік пен ашықтық арқылы қалыптасады.
Жастар осы қағидаттарды ерте түсінген сайын қоғамдағы азаматтық мәдениет те нығая түседі.
## ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ – ОРТАҚ МІНДЕТ
Жастар арасында құқық бұзушылықтың алдын алу жүйелі әрі үздіксіз жұмысты қажет етеді.
Бұл бағытта құқық қорғау органдары, білім беру мекемелері, жергілікті атқарушы органдар, ата-аналар және қоғамдық ұйымдардың өзара байланысы маңызды.
Әрбір тарап өзінің міндетін жауапкершілікпен атқарғанда ғана нақты нәтижеге қол жеткізуге болады.
Ең бастысы – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін әрекет ету емес, оның алдын алу.
Ал алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – құқықтық сауаттылық пен дұрыс тәрбие.
Жасөспірім заңды білсе, өзінің әрекетінің салдарын түсінсе және қиын жағдайда кімнен көмек сұрау керектігін білсе, көптеген тәуекелдің алдын алуға мүмкіндік туады.
## ЖАСТАР – ЕЛ БОЛАШАҒЫ
Төлеби ауданында жастардың жан-жақты дамуына, білім алуына, қоғамдық өмірге белсенді араласуына және патриоттық тәрбие алуына бағытталған жұмыстардың маңызы зор.
Өйткені бүгінгі жас буын – ертең елдің әлеуметтік, экономикалық және қоғамдық дамуына жауап беретін азаматтар.
Олардың бойындағы адалдық, әділдік, еңбекқорлық, тәртіп, бірлік, сенім және жауапкершілік сияқты қасиеттер Қазақстанның болашағына тікелей әсер етеді.
Сондықтан жастарға қойылатын басты талап – тек жақсы білім алу емес. Біліммен бірге адамгершілік, азаматтық мәдениет және елге деген жауапкершілік те қатар қалыптасуы керек.
Төлеби ауданында өткен заң мен тәртіпті нығайтуға бағытталған кездесудің түпкі мақсаты да осында – заңды құрметтейтін, өзінің құқықтары мен міндеттерін білетін, қоғамдық тәртіпке бейжай қарамайтын, елін сүйетін және болашағына жауапкершілікпен қарайтын жас ұрпақ қалыптастыру.
Заңға құрмет – әділдіктің негізі. Жауапкершілік – тәртіптің тірегі. Өзара сенім – қоғамның беріктігін арттырады. Ал бірлік пен отансүйгіштік – мемлекеттің тұрақты дамуына жол ашады.
Төлеби жастарының бойында осы құндылықтарды орнықтыру – отбасы мен мектептің, мемлекеттік органдар мен тұтас қоғамның ортақ міндеті. Саналы, білімді, заңға құрметпен қарайтын және Отанын сүйетін ұрпақ тәрбиелеу арқылы ғана елдің ертеңіне берік негіз қаланады.