Арыс қаласында «Таза Қазақстан» бағдарламасы мен «Заң және тәртіп» қағидаты аясында қала тазалығын сақтау, қоғамдық орындардың санитариялық жағдайын жақсарту, абаттандыру талаптарының орындалуын қамтамасыз ету және тұрғындар мен кәсіпкерлердің жауапкершілігін арттыру бағытындағы рейдтік және профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда.
Осы бағыттағы кезекті рейдтік іс-шара қала әкімдігі жанынан құрылған жұмысшы топтың қатысуымен орталық базар аумағында өткізілді. Базар әкімшілігімен бірлесіп ұйымдастырылған шара барысында кәсіпкерлік нысандарының жағдайына назар аударылып, кәсіпкерлерге тазалық пен абаттандыру талаптарын сақтау жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Орталық базар – күн сайын тұрғындар көп шоғырланатын қоғамдық орындардың бірі. Сондықтан мұндай аумақтарда санитариялық тазалықты сақтау, кәсіпкерлік нысандардың сыртқы келбетін талапқа сай ұстау және сауда-саттықтың белгіленген тәртіппен жүргізілуін қамтамасыз ету ерекше маңызға ие. Базардың тазалығы тек сол аумақта жұмыс істейтін кәсіпкерлер үшін ғана емес, күнделікті сауда жасауға келетін тұрғындар үшін де маңызды.
Рейд барысында кәсіпкерлерге өздеріне тиесілі және нысандарына іргелес аумақтардың тазалығын тұрақты қамтамасыз ету қажеттігі түсіндірілді. Сауда орындарының маңында қоқыстың жиналуына жол бермеу, қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және күнделікті тазалық жұмыстарын жүргізу – кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру кезінде сақталуы тиіс негізгі талаптардың бірі.
Сонымен қатар ғимараттардың қасбетін талапқа сай күтіп ұстау мәселесіне де назар аударылды. Қаладағы әрбір кәсіпкерлік нысан жалпы сәулеттік және қоғамдық кеңістіктің бір бөлігі болып саналады. Сондықтан сауда нысандарының сыртқы келбеті, маңайының тазалығы мен жинақылығы қаланың жалпы көрінісіне тікелей әсер етеді.
Таза әрі ретке келтірілген сауда орындары тұрғындарға қолайлы жағдай қалыптастырады. Ал кәсіпкердің өз нысанының тазалығына жауапкершілікпен қарауы тұтынушыға деген құрметтің де көрінісі. Осы себепті кәсіпкерлік нысандар орналасқан аумақтарда санитариялық тазалықты тұрақты сақтау маңызды.
Рейд барысында заңсыз және жабайы саудаға жол бермеу қажеттігі де түсіндірілді. Сауда қызметі белгіленген орындарда және қолданыстағы талаптарға сәйкес жүргізілуі қажет. Белгіленбеген жерде сауда жасау қоғамдық кеңістіктің ретсіз пайдаланылуына, адамдардың қозғалысына қолайсыздық туындауына және тазалық мәселелерінің пайда болуына әсер етуі мүмкін.
Сондықтан базар аумағында тәртіп пен тазалықты қатар қамтамасыз ету маңызды. Сауда-саттық жүргізілетін орындарда кәсіпкерлер де, келушілер де белгіленген талаптарды сақтауы тиіс.
«Таза Қазақстан» бағдарламасының негізгі мақсаты тек сенбілік ұйымдастырып, жиналған қоқысты шығарумен шектелмейді. Оның маңызды бағыттарының бірі – тұрғындар мен кәсіпкерлердің қоршаған ортаға, қоғамдық кеңістікке және туған қаласының тазалығына деген жауапкершілігін арттыру.
Тазалықты тұрақты сақтау үшін әр азамат пен әр кәсіпкер өзіне тиесілі аумаққа ұқыпты қарауы қажет. Егер әрбір сауда орны өз маңын таза ұстап, қалдықтарды уақытылы шығарып отырса, бүкіл базар аумағының санитариялық жағдайын жақсартуға мүмкіндік туады.
Қала тазалығы ортақ жауапкершілік болғанымен, әр нысан иесінің өзіне тиесілі міндеті бар. Коммуналдық қызметтер қоғамдық аумақтарды тазартқанымен, кәсіпкерлік нысандардың иелері өз нысандары мен оған іргелес аумақтардың тазалығына жауапкершілікпен қарауы тиіс.
Осы қарапайым талаптардың орындалуы қаланың санитариялық жағдайына айтарлықтай әсер етеді. Бір кәсіпкердің өз аумағын таза ұстауы шағын жұмыс болып көрінуі мүмкін. Алайда қаладағы барлық кәсіпкерлік нысан осы қағиданы ұстанса, оның жалпы нәтижесі ауқымды болады.
Тазалық мәдениеті дәл осындай күнделікті әрекеттерден қалыптасады. Қоқысты арнайы орынға шығару, сауда орнын күн сайын тазарту, нысанның қасбетін күтіп ұстау, айналаны ластамау және қоғамдық мүлікке ұқыпты қарау – қаланың көркеюіне қосылатын нақты үлес.
Бұл ретте кәсіпкерлердің жауапкершілігі ерекше. Себебі кәсіпкерлік нысандарға күн сайын көптеген адам келеді. Сауда орындарының тазалығы мен жинақылығы тұрғындардың сол аумақ туралы пікіріне және жалпы қала мәдениетіне әсер етеді.
Орталық базардағы рейдтің базар әкімшілігімен бірлесіп ұйымдастырылуы да тазалық мәселесін ортақ әрекет арқылы шешудің маңызын көрсетеді. Қала әкімдігі, базар әкімшілігі және кәсіпкерлер бірлесе жұмыс істеген жағдайда санитариялық тазалықты қамтамасыз ету мен абаттандыру талаптарын сақтау тиімді жүзеге асады.
Рейдтік жұмыстар барысында тазалық пен абаттандыру қағидаларын бұзған жағдайда Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес әкімшілік жауапкершілік қарастырылатыны да ескертілді. Заң талаптарын орындамаған тұлғаларға тиісті шаралар, оның ішінде әкімшілік айыппұл қолданылуы мүмкін.
Дегенмен рейдтердің негізгі мақсаты тек айыппұл салу емес. Ең алдымен заң бұзушылықтың алдын алу, кәсіпкерлерге қойылатын талаптарды түсіндіру және кемшіліктерді уақытылы жоюға мүмкіндік беру маңызды.
Сондықтан бақылау жұмыстарымен қатар профилактикалық және түсіндіру шаралары да жүргізілуде. Кәсіпкерлер қандай талаптарды орындауы керектігін нақты білген жағдайда көптеген құқық бұзушылықтың алдын алуға мүмкіндік болады.
«Заң және тәртіп» қағидатының негізгі мәні де қоғамда белгіленген ережелерді сақтау мәдениетін қалыптастырумен сабақтас. Қаладағы тәртіп тек құқық қорғау немесе мемлекеттік органдардың бақылауына ғана тәуелді болмауы керек. Заң талаптарын сақтау әр азамат пен кәсіпкердің күнделікті әрекетінің қалыпты қағидасына айналуы қажет.
Тазалық пен тәртіп өзара тығыз байланысты. Таза, жинақы және ретке келтірілген қоғамдық орта тұрғындар үшін де, кәсіпкерлер үшін де қолайлы. Ал бейберекет сауда, жиналған қоқыс және күтімсіз қалған нысандар қаланың жалпы келбетіне кері әсер етеді.
Осыған байланысты базарлар мен сауда орындарындағы тазалыққа ерекше көңіл бөлу қажет. Мұнда күн сайын тауар әкелініп, қаптамалар мен басқа да қалдықтар пайда болуы мүмкін. Сондықтан қалдықтарды уақытылы жинап, белгіленген орындарға шығару санитариялық тазалықтың негізгі шарты.
Сауда орындарының айналасындағы тазалықты қамтамасыз ету кезінде кәсіпкерлер өзара да жауапкершілік танытуы тиіс. Бір нысанның маңында жиналған қоқыс көрші сауда орындарының да сыртқы келбетіне әсер етеді. Сондықтан базардағы тазалықты ортақ мүдде ретінде қабылдау маңызды.
Ғимараттардың қасбетін күтіп ұстау да абаттандырудың маңызды бөлігі болып табылады. Кәсіпкерлік нысанның сыртқы көрінісі қаланың сәулеттік келбетіне ықпал етеді. Таза әрі жинақы қасбет, реттелген маңай мен талапқа сай ұйымдастырылған сауда орны қоғамдық кеңістіктің сапасын арттырады.
Қала тұрғындары күнделікті өмірде дүкендер, базарлар және басқа да кәсіпкерлік нысандардың қызметін пайдаланады. Сондықтан бұл орындардың санитариялық жағдайы халықтың өмір сүру ортасының сапасымен тікелей байланысты.
Арыс қаласында «Таза Қазақстан» аясында жүргізіліп жатқан жұмыстардың негізгі міндеттерінің бірі – тазалықты тек белгілі бір күндерде өткізілетін акция ретінде емес, тұрақты қоғамдық мәдениет ретінде қалыптастыру.
Сенбілік кезінде аумақты тазарту маңызды болғанымен, одан кейін сол жердің тазалығын сақтау одан да маңызды. Егер тазартылған аумаққа бірнеше күннен кейін қайтадан қоқыс жиналса, атқарылған жұмыстың тиімділігі төмендейді.
Сондықтан профилактикалық рейдтер арқылы тұрғындар мен кәсіпкерлерге тазалықты тұрақты сақтау қажеттігі түсіндірілуде. Бұл жерде басты қағида – «тазарту» ғана емес, «таза ұстау».
Таза ұстау мәдениеті қалыптасқан жағдайда қаладағы коммуналдық қызметтердің де жұмысы тиімді болады. Арнайы техника мен жұмыс күші үнемі бір аумақты қайта-қайта тазартуға жұмсалмай, қаланың басқа да абаттандыру жұмыстарына бағытталуы мүмкін.
Кәсіпкерлер үшін де таза және жинақы орта тиімді. Тұтынушы ең алдымен сауда орнының жағдайына назар аударады. Таза, реттелген және қолайлы сауда орны келушілерге жағымды әсер қалдырады.
Осы тұрғыдан тазалық талаптарын сақтау тек әкімшілік міндет емес, кәсіпкерлік мәдениеттің де бір бөлігі. Өз нысанын таза ұстайтын кәсіпкер тұтынушысына, көршілеріне және туған қаласына құрмет көрсетеді.
Қоғамдық орындардағы тәртіпке заңсыз сауданың алдын алу жұмыстары да кіреді. Белгіленбеген жерде ретсіз сауда жүргізу жаяу жүргіншілердің қозғалысына кедергі келтіріп, санитариялық жағдайға әсер етуі мүмкін. Сондықтан сауда қызметін белгіленген талаптарға сәйкес жүргізу баршаға ортақ тәртіпті сақтауға мүмкіндік береді.
Рейд барысында кәсіпкерлерге осы мәселелер жан-жақты түсіндіріліп, тазалық пен абаттандыру қағидаларын бұзған жағдайда жауапкершілік қарастырылатыны ескертілді.
Заң талаптарын алдын ала түсіндіру құқық бұзушылықтың алдын алудың тиімді жолдарының бірі. Кәсіпкер өз міндетін нақты біліп, оны уақытылы орындаса, әкімшілік шара қолдануға қажеттілік те азаяды.
Сондықтан түсіндіру жұмыстары бақылау шараларымен қатар жүргізілуі қажет. Бұл мемлекеттік орган мен кәсіпкерлер арасындағы өзара байланысты нығайтып, ортақ мәселелерді бірлесе шешуге мүмкіндік береді.
Қала тазалығы – қоғамның ортақ мәдениетінің көрінісі. Тұрғындар мен кәсіпкерлер тазалықты біреудің міндеті деп қарамай, өзінің тікелей жауапкершілігі ретінде қабылдаған кезде ғана нақты өзгеріс қалыптасады.
Арыс қаласының орталық базарында өткізілген кезекті рейд те осы жауапкершілікті күшейтуге бағытталды. Жұмысшы топ пен базар әкімшілігінің өкілдері кәсіпкерлерге тазалық, абаттандыру және сауда тәртібіне қатысты талаптарды түсіндірді.
Алдағы уақытта да мұндай рейдтік және профилактикалық шаралар тұрақты түрде жалғасатын болады. Қаладағы базарлар, сауда нысандары және басқа да қоғамдық орындарда тазалық пен абаттандыру талаптарының орындалуына бақылау жүргізіледі.
Қоршаған ортаны таза сақтау тек табиғатты қорғаумен ғана емес, адамның өзі өмір сүретін қалалық ортаны құрметтеуімен байланысты. Таза көше, таза базар, жинақы сауда орны және абаттандырылған қоғамдық кеңістік – жайлы қаланың негізгі белгілерінің бірі.
Арыс қаласының тазалығы мен көркеюіне әрбір тұрғын және кәсіпкер өз үлесін қоса алады. Ол үшін өзіне тиесілі аумақты таза ұстап, қоқысты белгіленген тәртіппен шығарып, нысандардың сыртқы келбетіне жауапкершілікпен қарап, қоғамдық тәртіп пен заң талаптарын сақтау жеткілікті.
«Таза Қазақстан» аясындағы жұмыстардың тұрақты нәтижесі де осындай ортақ жауапкершілік арқылы қалыптасады. Тазалық тек арнайы акция кезінде емес, күн сайын сақталуы керек.
Таза әрі көрікті Арыс – қала тұрғындарына да, кәсіпкерлерге де ортақ құндылық. Сондықтан туған қаланың тазалығын сақтау, қоғамдық орындарға ұқыпты қарау және абаттандыру талаптарын орындау әр азаматтың күнделікті міндетіне айналуы тиіс.
Қала әкімдігі жанынан құрылған жұмысшы топтың рейдтік және түсіндіру жұмыстары алдағы уақытта да жалғасып, тазалық пен абаттандыру талаптарының орындалуы тұрақты бақылауда болады. Ортақ тәртіпке жауапкершілікпен қарап, тазалық мәдениетін қалыптастыру арқылы Арыстың көрікті әрі жайлы қала ретіндегі келбетін бірге сақтауға болады.
