Сауран ауданында шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту, жаңа өндіріс орындарын ашу және заманауи технологияларды өндіріске енгізу бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Осындай кәсіпорындардың бірі – кәсіпкер Обиджон Омаровтың бастамасымен іске қосылған «Амина» кондитерлік цехы. Бүгінде кәсіпорын түрлі кондитерлік өнімдер шығарып, ішкі нарыққа тұрақты түрде өнім жөнелтуде.
Кондитерлік цехта түрік пахлавасы, кептірілген нан, круассан, бисквит және түрлі тоқаш өнімдері дайындалады. Кәсіпорын тәулігіне 600 қорапқа дейін, шамамен 1 тонна өнім өндіруге қауқарлы. Қазіргі таңда өндіріс орнында 20 адам тұрақты жұмыспен қамтылған.
Шағын өндірістің іске қосылуы жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамтуға, кәсіпкерлікті дамытуға және ауданның өндірістік әлеуетін арттыруға мүмкіндік беріп отыр. Сонымен бірге кәсіпорын өнімдерінің бірнеше өңірге жеткізілуі Сауран ауданында өндірілген тауарлардың өткізу нарығының кеңейіп келе жатқанын көрсетеді.
«Амина» кондитерлік цехының өнімдері Алматы, Шымкент, Жетісай, Түркістан, Астана және Жезқазған қалаларына жөнелтіледі. Осылайша кәсіпорын Сауран ауданындағы жергілікті өндірістің географиясын кеңейтіп, өз өнімдерін еліміздің бірқатар өңірлеріне жеткізуде.
Кәсіпорынның басты ерекшеліктерінің бірі – франшиза арқылы Өзбекстаннан алынған арнайы технологияның пайдаланылуы. Аталған технологияның нәтижесінде кәсіпорында дайындалатын бисквит өнімдері тоңазытқышта сақтауды қажет етпей, 30 күнге дейін өзінің сапасы мен дәмін жоғалтпайды.
Бұл ерекшелік өндірістегі заманауи технологиялардың тиімділігін көрсетеді. Әсіресе азық-түлік өндірісінде өнімді сақтау мәселесі маңызды. Көптеген дайын өнім түрлерін белгілі бір температуралық режимде сақтау қажеттілігі туындайды. Мұндай жағдайда тоңазытқыш жабдықтарын пайдалану электр энергиясын тұрақты тұтынуды талап етеді.
Ал тоңазытқышта сақтауды қажет етпейтін өнім технологиясы сақтау және тасымалдау тізбегіндегі салқындатуға деген қажеттілікті азайтуға мүмкіндік бере алады. Бұл жерде «Амина» кәсіпорны нақты қанша электр энергиясын үнемдейтіні жөнінде дерек келтірілмегенімен, өнімнің 30 күнге дейін тоңазытқышсыз сақталуы технологиялық тиімділіктің маңызды ерекшелігі болып табылады.
Қазіргі уақытта энергияны тиімді пайдалану өндірістік кәсіпорындардың тұрақты жұмысындағы маңызды мәселелердің біріне айналып отыр. Кез келген өндірісте электр энергиясы, су, жылу және басқа да ресурстар пайдаланылады. Сондықтан өнім көлемін арттырумен қатар, әрбір ресурсты барынша ұтымды жұмсауға назар аудару маңызды.
Энергия тиімділігі дегеніміз өндіріс көлемін міндетті түрде азайту емес. Керісінше, қажетті нәтижеге ресурстарды ұтымды жұмсау арқылы қол жеткізу болып табылады. Заманауи жабдықтарды пайдалану, өндірістік процестерді дұрыс ұйымдастыру және энергияның негізсіз шығынын төмендету кәсіпорынның экономикалық тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Шағын және орта бизнес үшін бұл мәселенің экономикалық маңызы да жоғары. Электр энергиясы мен басқа коммуналдық ресурстар кәсіпорынның тұрақты шығындарының бір бөлігін құрайды. Сондықтан ресурстарды тиімді пайдалану өндіріс шығындарын оңтайландыруға ықпал етеді.
Мәселен, өндіріс орнындағы жарықтандыру жүйелерін тиімді пайдалану, электр жабдықтарын қажеттілік болмаған кезде жұмыс істетпеу, техникалардың жарамдылығын бақылау, өндірістік процестерді дұрыс жоспарлау секілді қарапайым шаралардың өзі энергия шығынының алдын алуға көмектеседі.
Азық-түлік өндірісінде өнімді сақтау технологияларының да маңызы ерекше. Өнімнің сақтау мерзімін ұзартатын технологиялар тауарды өткізу географиясын кеңейтуге мүмкіндік береді. «Амина» цехының өнімдерінің Алматыдан Астана мен Жезқазғанға дейін жеткізілуі де өндірілген өнімнің алыс өңірлерге жөнелтіліп отырғанын көрсетеді.
Өнімнің ұзақ мерзім бойы сапасын сақтау мүмкіндігі кәсіпкер үшін логистикалық тұрғыдан маңызды. Тауарды бірден өткізу қажеттілігі азайып, оны басқа өңірлерге жеткізуге қосымша мүмкіндік қалыптасады. Сонымен қатар өнімді сақтау кезінде тұрақты салқындату қажеттілігінің болмауы энергетикалық ресурстарды пайдалану тұрғысынан да назар аударуға тұрарлық.
Қазіргі экономикалық жағдайда өндірістік технологияларды таңдағанда олардың өнім сапасына ғана емес, энергия және басқа ресурстарды тұтынуына да назар аудару өзекті. Бұл «жасыл экономика» қағидаттарымен сабақтасады.
«Жасыл экономика» табиғи және энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалануды, қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайтуды және экономикалық өсімді ресурстарды жауапкершілікпен тұтынумен ұштастыруды көздейді.
Осы қағидаттарды ірі кәсіпорындармен қатар шағын және орта бизнес саласында да енгізудің маңызы бар. Себебі аудандағы әрбір кәсіпорын энергия мен суды үнемді пайдалануға көшкен сайын жалпы ресурстарды тұтынудың тиімділігі артады.
Өндірістік кәсіпорындарда энергия тиімділігін арттырудың негізгі жолдарының бірі – заманауи технологияларды пайдалану. Жаңа технологиялар өндіріс процесін жылдамдатуға, өнім сапасын тұрақтандыруға және белгілі бір жағдайларда ресурстарға деген қажеттілікті төмендетуге мүмкіндік береді.
Сондықтан жаңа өндіріс орнын ашқанда оның қуаттылығымен қатар, қандай технология қолданатынына да мән берілуі тиіс. Сауран ауданындағы «Амина» кондитерлік цехында арнайы технологияның енгізілуі осы тұрғыдан назар аудартады.
Кәсіпорын тәулігіне шамамен 1 тонна өнім дайындайтындықтан, өндірістік процестерді тиімді ұйымдастыру маңызды. Шикізатты қабылдаудан бастап өнімді дайындау, қаптау, сақтау және жөнелтуге дейінгі әрбір кезеңде ресурстарды дұрыс жоспарлау кәсіпорынның тұрақты жұмысына әсер етеді.
Энергия үнемдеу тек электр энергиясын аз тұтынумен шектелмейді. Шикізатты тиімді пайдалану, өнім шығынын азайту, суды үнемдеу және өндірістік қалдықтарға жауапкершілікпен қарау да ресурстық тиімділіктің құрамдас бөлігі саналады.
Азық-түлік өндірісіндегі маңызды міндеттердің бірі – өнімнің ысырап болуына жол бермеу. Сақтау мерзімінің ұзақ болуы өнімді өткізуге берілетін уақытты арттырады. Бұл тауардың жарамдылық мерзімі өтіп кетуіне байланысты болатын шығындарды азайтуға ықпал етуі мүмкін.
Ресурстарды тиімді пайдалану кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігіне де әсер етеді. Өндірістік шығындарын оңтайландыра алған кәсіпкер өнімнің өзіндік құнын бақылауға және нарықтағы тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік алады.
Сондықтан энергия тиімділігі мен ресурстарды үнемдеу мәселесін тек экологиялық саясат ретінде қарастыру жеткіліксіз. Бұл – кәсіпкерліктің экономикалық тиімділігіне тікелей әсер ететін маңызды бағыт.
Сауран ауданында шағын және орта кәсіпкерліктің дамуы жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді. «Амина» кондитерлік цехында қазіргі таңда 20 адамның тұрақты жұмыспен қамтылуы – соның бір көрінісі.
Жергілікті өндірістің дамуы тұрғындардың жұмыспен қамтылуына ғана емес, аудан экономикасының әртараптануына да ықпал етеді. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен қатар, оларды қайта өңдеу және дайын өнім шығару бағытындағы кәсіпорындардың көбеюі қосылған құн қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Өндіріс орындарының көбеюі өз кезегінде энергетикалық ресурстарға деген сұраныстың артуына алып келеді. Сондықтан ауданның экономикалық дамуын энергия тиімділігі қағидаттарымен қатар жүргізудің маңызы артады.
Кәсіпкерлер өндіріс көлемін арттыра отырып, энергия шығынын да тұрақты бақылауда ұстауы қажет. Бұл үшін энергия үнемдейтін жабдықтарды қолдану, техникалардың жұмыс режимін дұрыс жоспарлау және электр энергиясының босқа жұмсалуына жол бермеу маңызды.
Жарықтандырудың өзі өндірістік нысандарда тұрақты энергия тұтынатын бағыттардың бірі. Сондықтан энергия тиімділігі жоғары жарық көздерін қолдану және жарықты қажеттілікке қарай пайдалану қарапайым әрі нәтижелі тәсілдердің қатарына жатады.
Жылу энергиясын тиімді пайдалану да маңызды. Өндірістік ғимараттарда жылудың артық жоғалуына жол бермеу, есік-терезелердің жағдайына назар аудару және жылыту жабдықтарын дұрыс пайдалану энергетикалық шығындарды төмендетуге көмектеседі.
Су ресурстарына да жауапкершілікпен қарау қажет. Әсіресе тамақ өнімдерін шығаратын кәсіпорындарда санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтай отырып, судың негізсіз ысырап болуына жол бермеу ресурстарды тиімді пайдаланудың маңызды бөлігі болып табылады.
Осының барлығы «жасыл экономика» ұғымының кәсіпкерлік саласындағы практикалық көріністеріне жатады. Яғни өндіріс жұмысын тоқтату емес, керісінше, экономикалық белсенділікті ресурстарды ұтымды пайдаланумен ұштастыру көзделеді.
Қоршаған ортаны қорғауда кәсіпорындардың жауапкершілігі де маңызды. Өндірістік және тұрмыстық қалдықтарды талаптарға сәйкес жинау, аумақтың санитарлық тазалығын қамтамасыз ету және қоршаған ортаның ластануына жол бермеу тұрақты өндіріс мәдениетінің негізгі шарттарының бірі.
Энергияны тиімді пайдалану мен экологиялық жауапкершілік өзара сабақтас. Ресурстардың негізсіз шығыны кәсіпорынның шығынын арттырумен қатар, жалпы энергетикалық жүйеге түсетін жүктемені де көбейтеді. Сондықтан энергияны үнемдеу әрбір өндіріс орны үшін ұзақ мерзімді тиімділікке бағытталған қадам болып табылады.
Сауран ауданындағы жаңа кәсіпорындардың технологиялық мүмкіндіктерін жетілдіру аудан экономикасының сапалы дамуына ықпал етеді. Өнім өндіру көлемін арттырумен қатар, заманауи және тиімді технологияларға басымдық беру жергілікті кәсіпкерліктің бәсекеге қабілеттілігін күшейте алады.
«Амина» кондитерлік цехының тәулігіне 600 қорапқа дейін, шамамен 1 тонна өнім өндіру мүмкіндігі оның өндірістік әлеуетін көрсетеді. Ал өнімдерінің еліміздің бірнеше қаласына жөнелтілуі жергілікті кәсіпорынның өткізу нарығы қалыптасқанын аңғартады.
Арнайы технология арқылы бисквит өнімдерінің тоңазытқышсыз 30 күнге дейін сапасы мен дәмін сақтауы кәсіпорынның технологиялық ерекшелігі болып отыр. Бұл өндірістік инновациялардың тек өнім сапасына емес, оны сақтау мен тасымалдау процесіне де әсер ететінін көрсетеді.
Алдағы уақытта шағын және орта кәсіпкерлік саласында осындай заманауи технологияларды пайдалану, энергия мен табиғи ресурстарды тиімді тұтыну мәдениетін қалыптастыру маңызды.
Энергияны тиімді пайдалану – үлкен энергетикалық кәсіпорындардың ғана міндеті емес. Наубайхана, кондитерлік цех, сауда орны, қызмет көрсету нысаны немесе басқа шағын кәсіпкерлік субъектісі де энергияны үнемдеу арқылы жалпы нәтижеге үлес қоса алады.
Әрбір кәсіпорын электр энергиясының нақты қажеттілігін бақылап, жабдықтарын тиімді пайдаланып, артық шығындарды азайтса, бұл кәсіпкердің өзіне де, ауданның энергетикалық ресурстарын ұтымды пайдалануға да тиімді.
Сондықтан кәсіпкерлік пен «жасыл экономика» бір-бірінен бөлек бағыттар емес. Заманауи кәсіпкерлік экономикалық тиімділікпен қатар, ресурстық және экологиялық жауапкершілік қағидаттарын да ескерген жағдайда тұрақты даму мүмкіндігі артады.
Сауран ауданында жаңа өндіріс орындарының ашылуы, заманауи технологиялардың енгізілуі және жергілікті тұрғындардың жұмыспен қамтылуы ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына серпін береді. Бұл ретте өндіріс мәдениетіне энергия тиімділігі мен ресурстарды ұтымды пайдалану қағидаттарын енгізу маңызды.
Табиғи және энергетикалық ресурстарды үнемдеу – болашаққа бағытталған жауапкершілік. Өндірістің әрбір кезеңінде ресурстарға ұқыпты қарау арқылы экономикалық тиімділік пен экологиялық тұрақтылықты қатар қамтамасыз етуге болады.
Сауран ауданындағы «Амина» кондитерлік цехының жұмысы жергілікті кәсіпкерліктің дамып, жаңа технологиялардың өндірістік үдеріске енгізіліп жатқанын көрсетеді. Тәулігіне шамамен 1 тонна өнім өндіретін кәсіпорынның 20 адамды тұрақты жұмыспен қамтып, өнімдерін еліміздің бірнеше қаласына жеткізуі ауданның өндірістік әлеуетінің артуына өзіндік үлес қосып отыр.
Ал өндірісте ресурстарды тиімді пайдалану, энергия үнемдеу мәдениетін қалыптастыру және заманауи технологияларға басымдық беру Сауран ауданында «жасыл экономика» қағидаттарын кәсіпкерлік саламен сабақтастыра жүзеге асырудың маңызды бағыттарының бірі болмақ.