Сауран ауданында қоршаған ортаның тазалығын сақтау, елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту және тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта аудан аумағында кең көлемді тазалық шарасы ұйымдастырылып, қоғамдық орындар мен көшелерді қоқыстан тазарту, абаттандыру және қоршаған ортаны күтіп ұстау жұмыстары жүргізілді.
Тазалық жұмыстарына аудан бойынша 100-ге жуық адам қатысып, 5 арнайы техника жұмылдырылды. Іс-шара барысында көшелер, қоғамдық орындар, жол жиектері мен басқа да аумақтар тұрмыстық қалдықтардан тазартылып, абаттандыру жұмыстары атқарылды.
Нәтижесінде аудан аумағынан 8 тоннаға жуық тұрмыстық қалдық шығарылды. Бұл көрсеткіш елді мекендердің санитарлық тазалығын тұрақты бақылауда ұстап, қоршаған ортаны ластайтын қалдықтарды уақытылы жинау мен шығарудың маңызын көрсетеді.
Тазалық шаралары – елді мекеннің сыртқы келбетін жақсартумен ғана шектелмейтін маңызды экологиялық жұмыс. Қоршаған ортаны таза ұстау халықтың өмір сүру сапасына, санитарлық жағдайға және табиғи аумақтардың сақталуына тікелей әсер етеді. Сондықтан тазалық мәселесі әрбір тұрғынның күнделікті өміріндегі жауапкершіліктің бір бөлігі болуы тиіс.
Қазіргі уақытта экологиялық мәселелер бүкіл әлемде тұрақты дамудың негізгі бағыттарының біріне айналды. Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, тұрмыстық қалдықтарды азайту, оларды белгіленген орындарға шығару, қоғамдық аумақтарды таза ұстау және табиғатқа жауапкершілікпен қарау «жасыл экономика» қағидаттарымен тікелей сабақтасады.
«Жасыл экономика» ұғымы тек жаңартылатын энергия көздері немесе ірі экологиялық жобалармен шектелмейді. Оның маңызды бағыттарының бірі – қоршаған ортаның сапасын жақсарту, ресурстарды тиімді пайдалану және қоғамда жауапты тұтыну мәдениетін қалыптастыру.
Осы тұрғыдан алғанда Сауран ауданында ұйымдастырылған кең көлемді тазалық шарасы жергілікті деңгейде экологиялық жауапкершілікті арттыруға бағытталған жұмыстардың бірі болып табылады.
Тұрмыстық қалдықтардың қоршаған ортаға ретсіз тасталуы топырақтың, су көздерінің және елді мекендердің ластануына алып келуі мүмкін. Сондықтан қоқысты уақытылы жинау мен шығару, арнайы белгіленген орындарға орналастыру және қоғамдық аумақтардың тазалығын сақтау маңызды.
Сауран ауданындағы тазалық шарасы барысында 8 тоннаға жуық тұрмыстық қалдықтың шығарылуы бұл бағыттағы жұмыстардың тұрақты жүргізілуі қажет екенін көрсетеді. Бір реттік сенбілік немесе тазалық шарасымен ғана мәселені толық шешу мүмкін емес. Ең маңыздысы – тұрғындардың күнделікті тұрмыста тазалықты сақтауы.
Әрбір азамат қоқысты белгіленбеген жерге тастамау, өзі демалған немесе жұмыс істеген аумақты таза ұстау, табиғи аумақтарды ластамау арқылы ауданның экологиялық жағдайын жақсартуға үлес қоса алады.
Экологиялық мәдениет адамның табиғатқа деген күнделікті қарым-қатынасынан қалыптасады. Көшеге қоқыс тастамау, суды босқа ағызбау, электр энергиясын қажетсіз пайдаланбау, жасыл желекті бүлдірмеу және қоғамдық мүлікке ұқыпты қарау – бір-бірімен сабақтас жауапты мінез-құлық үлгілері.
Осы қарапайым қағидаттарды тұрақты ұстану «жасыл экономика» идеясын күнделікті өмірде жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Қалдықтарды басқару мәселесі де «жасыл экономикаға» көшудің маңызды бағыттарының бірі. Тұрмыстық қалдықтардың көлемі өскен сайын оларды жинау, тасымалдау және орналастыруға қосымша ресурс қажет болады. Сондықтан қалдықтардың пайда болуын азайтуға да назар аудару қажет.
Жауапты тұтыну мәдениеті қажеттіліктен артық зат сатып алмаудан, бір рет пайдаланылатын өнімдерді мүмкіндігінше аз қолданудан және пайдалануға жарамды заттарды бірден қалдыққа айналдырмаудан басталады.
Бұл тәсіл қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайтумен қатар, табиғи және энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалануға ықпал етеді. Себебі кез келген тауарды өндіру үшін шикізат, су және энергия жұмсалады. Өнімді тасымалдау мен сақтау процесі де белгілі бір ресурстарды қажет етеді.
Сондықтан қалдықты азайту дегеніміз – тек қоқыс көлемін қысқарту емес, сол өнімді өндіруге жұмсалған табиғи және энергетикалық ресурстарға да ұқыпты қарау.
Тазалық пен энергия тиімділігі бір қарағанда екі бөлек бағыт секілді көрінгенімен, екеуінің негізінде ортақ қағида жатыр. Ол – ресурстарды жауапкершілікпен пайдалану.
Электр энергиясын қажетсіз тұтынбау, суды үнемдеу және тұрмыстық қалдықтарды азайту – барлығы да ресурстық тиімділікті арттыруға бағытталған.
Энергияны тиімді пайдалану «жасыл экономика» саясатының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Әрбір тұрғын үйде, мекемеде және кәсіпорында электр мен жылу энергиясының негізсіз шығынына жол бермеу жалпы энергетикалық ресурстарды ұтымды пайдалануға ықпал етеді.
Мәселен, күндіз табиғи жарықты тиімді пайдалану, бөлмеден шыққанда электр жарығын өшіру, энергия тиімділігі жоғары шамдар мен тұрмыстық құрылғыларды пайдалану энергия үнемдеудің қарапайым жолдары саналады.
Жылыту кезеңінде де жылу энергиясына ұқыпты қарау маңызды. Ғимараттардың есік-терезелерінен жылудың орынсыз жоғалуын азайту, жылыту жүйесін тиімді пайдалану және бөлме температурасын қажетті деңгейде сақтау энергия шығынын оңтайландыруға көмектеседі.
Су ресурстарын үнемдеу де экологиялық жауапкершіліктің маңызды бөлігі. Суды қажетсіз ағызбау, инженерлік желілердегі ақауларды уақытылы жөндеу және тұрмыста суды үнемді пайдалану табиғи ресурстарға жауапкершілікпен қараудың нақты көрінісі.
Осы әрекеттердің барлығы біртұтас экологиялық мәдениетті қалыптастырады. Таза аумақ, үнемделген су мен энергия және қалдықтарды дұрыс басқару – тұрақты дамудың өзара байланысты элементтері.
Сауран ауданында тазалық пен абаттандыру бағытындағы жұмыстардың жүйелі жалғасуы тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін арттыру үшін де маңызды.
Тұрғындар тазалық жұмыстарына белсенді қатысқан сайын қоғамдық кеңістікке деген жауапкершілік те қалыптасады. Адам өзі тазартқан аумақты қайта ластамауға және оның тазалығын сақтауға мүдделі болады.
Сондықтан мұндай іс-шаралардың тәрбиелік және ақпараттық-түсіндіру маңызы да жоғары. Әсіресе жастарды экологиялық шараларға тарту арқылы табиғатты қорғау мәдениетін ерте кезеңнен қалыптастыруға мүмкіндік бар.
Экологиялық тәрбие отбасынан басталады. Балаларға қоқысты кез келген жерге тастамауды, су мен электр энергиясын үнемдеуді және табиғатқа зиян келтірмеуді үйрету болашақтағы экологиялық мәдениеттің негізін қалайды.
Бұл бағыттағы жұмыстар мектептерде, қоғамдық ұйымдарда, мемлекеттік мекемелерде және еңбек ұжымдарында да жалғасуы қажет. Экологиялық жауапкершілік белгілі бір акцияның аясында ғана емес, күнделікті өмір салтына айналғанда тұрақты нәтиже береді.
Сауран ауданында көшелердің, жол жиектерінің және қоғамдық орындардың тазартылуы тұрғындарға жайлы орта қалыптастыруға да мүмкіндік береді. Таза және абаттандырылған аумақ ауданның жалпы келбетіне оң әсер етеді.
Елді мекендердің санитарлық жағдайы олардың инвестициялық және туристік тартымдылығына да ықпал етеді. Таза әрі күтіп ұсталған аумақ тұрғындар үшін ғана емес, ауданға келген қонақтар мен кәсіпкерлер үшін де жағымды әсер қалыптастырады.
Осы себепті абаттандыру мен санитарлық тазалықты ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуынан бөлек қарастыруға болмайды.
«Жасыл экономика» қағидаттарын жүзеге асыруда мемлекеттік органдардың, коммуналдық мекемелердің, кәсіпкерлердің және тұрғындардың өзара іс-қимылы маңызды. Мемлекеттік органдар қажетті инфрақұрылымды ұйымдастырып, тазалық жұмыстарын үйлестірсе, тұрғындар белгіленген талаптарды сақтап, қоршаған ортаның тазалығына жауапкершілікпен қарауы тиіс.
Кәсіпкерлік субъектілерінің де экологиялық жауапкершілігі жоғары болуы қажет. Сауда, өндіріс және қызмет көрсету орындарының айналасын таза ұстау, пайда болған қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару және ресурстардың артық жұмсалуына жол бермеу жалпы аудан тазалығына ықпал етеді.
Өндірістік және коммерциялық нысандарда электр энергиясын тиімді пайдалану, суды үнемдеу және қалдықтардың көлемін азайту кәсіпкердің шығынын оңтайландырумен қатар, қоршаған ортаға түсетін жүктемені төмендетуге мүмкіндік береді.
Бұл – экономикалық тиімділік пен экологиялық жауапкершілікті қатар қамтамасыз ететін «жасыл экономика» қағидатының нақты көрінісі.
Тазалық шараларына 5 арнайы техниканың жұмылдырылуы коммуналдық жұмыстарды ұйымдастыруда техникалық мүмкіндіктердің де маңызын көрсетеді. Арнайы техниканың көмегімен жиналған қалдықтарды уақытылы шығару және үлкен аумақтарды тазарту жұмыстары жүзеге асырылады.
Сонымен қатар коммуналдық жұмыстарды ұйымдастыруда да ресурстық тиімділікке мән беру қажет. Арнайы техникалардың бағыттарын дұрыс жоспарлау, қажетсіз жүрісті азайту және жұмыс уақытын тиімді ұйымдастыру жанар-жағармай мен басқа ресурстардың орынсыз шығынын азайтуға ықпал етеді.
Жалпы алғанда, ресурстарды тиімді пайдалану кез келген саланың жұмысын жоспарлаудан басталады. Бұл қағида коммуналдық қызметке де, ауыл шаруашылығына да, өндіріс пен тұрмыстық тұтынуға да қатысты.
«Жасыл экономикаға» көшу – бір күнде аяқталатын жұмыс емес. Бұл ұзақ мерзімді және жүйелі түрде жүзеге асатын үдеріс. Оның нәтижесі мемлекеттік бағдарламалармен қатар, жергілікті жердегі нақты жұмыстар мен тұрғындардың күнделікті әрекетіне байланысты.
Сауран ауданындағы тазалық шаралары осы бағыттағы жергілікті жұмыстардың маңызды бөлігі. Көшелерді қоқыстан тазарту арқылы бір мезетте қоршаған ортаның жағдайы жақсартылып, тұрғындарға тазалықты сақтау қажеттігі көрсетіледі.
Алайда тазаланған аумақты қайта ластамау – одан да маңызды міндет. Сондықтан әр тұрғын өз үйінің, көшесінің және елді мекенінің тазалығына жауапкершілікпен қарауы қажет.
Қоқысты кез келген жерге тастамау үшін күрделі технология қажет емес. Бұл – ең алдымен адамның мәдениеті мен жауапкершілігіне байланысты.
Сол сияқты энергияны үнемдеу де күнделікті қарапайым әрекеттерден басталады. Қажетсіз жарықты өшіру, суды босқа ағызбау және жылуды ысырап етпеу арқылы әр азамат «жасыл экономика» қағидаттарының жүзеге асуына үлес қоса алады.
Экологиялық жауапкершілік пен энергия үнемдеу мәдениеті қалыптасқан қоғамда табиғи ресурстарға деген көзқарас та өзгереді. Адамдар судың, энергияның, жердің және таза қоршаған ортаның құндылығын түсіне бастайды.
Табиғи ресурстардың шектеулі екенін ескере отырып, оларды болашақ ұрпаққа сақтау бүгінгі қоғамның маңызды міндеттерінің бірі.
Сондықтан қоршаған ортаның тазалығын сақтау тек бүгінгі күннің санитарлық мәселесі емес. Бұл – ұзақ мерзімді экологиялық қауіпсіздік пен тұрақты дамуға бағытталған жұмыс.
Сауран ауданында ұйымдастырылған кең көлемді тазалық шарасына 100-ге жуық адамның қатысуы тұрғындар мен жауапты мекемелердің ортақ іске жұмылғанын көрсетеді. 5 арнайы техниканың көмегімен аудан аумағынан 8 тоннаға жуық тұрмыстық қалдық шығарылды.
Алдағы уақытта аудан аумағында тазалық пен көркейту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасатын болады. Бұл ретте басты міндеттердің бірі – тазалық шараларын өткізумен қатар, тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттыру және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін нығайту.
«Жасыл экономика» қағидаттарының жергілікті деңгейде жүзеге асуы осындай қарапайым әрі нақты әрекеттерден басталады. Елді мекенді таза ұстау, қалдықтарды ретсіз тастамау, су мен энергияны үнемдеу және табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану – барлығы ортақ мақсатқа бағытталған.
Экологиялық мәдениет қалыптасқан жерде тазалық бір күндік акциямен шектелмейді. Ол тұрғындардың күнделікті дағдысына айналады.
Сауран ауданының әрбір тұрғыны өзі тұратын аумақтың тазалығына жауапкершілікпен қарап, табиғи және энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалануға үлес қосқан жағдайда «жасыл экономика» қағидаттарын жергілікті деңгейде жүзеге асырудың нәтижесі де арта түседі.
Таза аула, таза көше, таза елді мекен – қоршаған ортаға деген құрметтің көрінісі. Ал су мен энергияны үнемдеу, қалдықтарды азайту және ресурстарды тиімді пайдалану – болашақ алдындағы жауапкершіліктің белгісі.
Сауран ауданында тазалық пен абаттандыру бағытындағы жүйелі жұмыстарды жалғастыру арқылы тұрғындарға жайлы орта қалыптастырумен қатар, экологиялық мәдениетті арттыруға және «жасыл экономика» қағидаттарын күнделікті өмірге енгізуге мүмкіндік бар.
