Сауран ауданының әкімі Мақсат Таңғатаров жұмыс сапары барысында Шаға ауылдық округінің тұрғындарымен кездесіп, елді мекеннің санитарлық тазалығы мен абаттандыру мәселелерін талқылады. Кездесуде ауылдың тазалығын сақтау, тұрмыстық қатты қалдықтарды белгіленген орындарға шығару, көшелер мен аулаларды күтіп ұстау, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Аудан әкімі қоршаған ортаның тазалығын сақтау тек коммуналдық мекемелердің міндеті емес екенін атап өтіп, бұл бағыттағы жұмыстың нәтижесі тұрғындардың белсенділігі мен азаматтық жауапкершілігіне тікелей байланысты екенін жеткізді. Ауылдың көркі мен санитарлық жағдайы әрбір тұрғынның өз үйі мен ауласына, көшесіне және қоғамдық кеңістіктерге деген ұқыпты көзқарасынан басталатыны айтылды.
Жиын барысында тұрмыстық қатты қалдықтарды ретсіз төкпеу, қоқысты арнайы белгіленген орындарға шығару, көшелер мен аулалардың тазалығын сақтау, үй маңындағы аумақтарды күтіп ұстау және санитарлық талаптарды қатаң сақтау мәселелері кеңінен қаралды. Тұрғындарға елді мекен аумағын таза ұстау қоршаған ортаның жай-күйіне ғана емес, халықтың өмір сүру сапасына да тікелей әсер ететіні түсіндірілді.
Тазалық пен абаттандыру жұмыстары «жасыл экономика» қағидаттарымен де сабақтас. Қалдықтарды дұрыс басқару, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану, қоғамдық орындарды таза ұстау және қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайту тұрақты дамудың маңызды бағыттарының бірі болып табылады.
«Жасыл экономика» ұғымы тек ірі энергетикалық жобалармен шектелмейді. Ол күнделікті өмірдегі қарапайым әрекеттерден де басталады. Қоқысты ретсіз тастамау, ресурстарды ысырап етпеу, суды үнемдеу, электр энергиясын қажетсіз пайдаланбау және қоғамдық кеңістікке ұқыпты қарау – осы бағыттағы негізгі дағдылардың бірі.
Тұрмыстық қатты қалдықтарды ретсіз төгу қоршаған ортаға кері әсер етуі мүмкін. Мұндай қалдықтар елді мекендердің сыртқы келбетін бұзып қана қоймай, топырақ пен су арналарының ластануына, санитарлық жағдайдың нашарлауына және қосымша тазалық жұмыстарының қажеттілігіне алып келеді.
Ал қалдықтарды белгіленген орындарға шығару коммуналдық қызметтердің жұмысын жүйелі ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Бұл арнайы техниканың артық қозғалысын азайтып, уақытты, жанар-жағармайды және еңбек ресурстарын тиімді пайдалануға ықпал етеді.
Сондықтан тазалық талаптарын сақтау тек экологиялық емес, экономикалық маңызға да ие. Елді мекен қаншалықты таза сақталса, қайта-қайта тазалау жұмыстарына жұмсалатын қосымша ресурс та соғұрлым азаяды.
Шаға ауылдық округінде көтерілген тағы бір маңызды мәселе – аулалар мен үй маңындағы аумақтарды күтіп ұстау. Тұрғындардың өз ауласына жауапкершілікпен қарауы бүкіл елді мекеннің жалпы санитарлық жағдайына әсер етеді.
Әрбір отбасы өз үйінің айналасын таза ұстап, қалдықтарды ретсіз тастамай, жасыл желектерге қамқорлық жасаса, ауылдың жалпы көркі де жақсарады. Мұндай жауапкершілік бір реттік сенбіліктермен шектелмей, күнделікті өмір салтына айналуы тиіс.
Экологиялық мәдениетті қалыптастыруда түсіндіру жұмыстарының маңызы жоғары. Адам тазалық талабын тек әкімшілік жауапкершіліктен қорыққандықтан емес, өзінің ішкі жауапкершілігі ретінде қабылдауы қажет.
Осы тұрғыдан тұрғындармен тұрақты кездесулер өткізу, қоршаған ортаны қорғау талаптарын түсіндіру және тазалық мәдениетін насихаттау маңызды.
Ауылдың санитарлық тазалығы қоршаған ортаның жай-күйіне ғана емес, тұрғындардың денсаулығы мен өмір сүру сапасына да тікелей әсер етеді. Таза көшелер, реттелген қоғамдық орындар және қоқыссыз аумақтар тұрғындар үшін жайлы орта қалыптастырады.
Тазалық сақталған елді мекенде қоғамдық кеңістіктің тартымдылығы артып, адамдардың туған жерге деген жауапкершілік сезімі де күшейеді. Сондықтан абаттандыру жұмыстарын әлеуметтік маңызы бар бағыттардың бірі ретінде қарастыру қажет.
Қоршаған ортаны қорғау мәселесінде жастардың да рөлі ерекше. Жас ұрпақ арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру ұзақ мерзімді нәтиже береді.
Балалар мен жастарға қоқысты арнайы орынға тастау, ағаштарды бүлдірмеу, суды босқа ағызбау және электр энергиясын қажетсіз пайдаланбау сияқты қарапайым дағдыларды үйрету маңызды.
Осындай әрекеттер уақыт өте келе қоғамның жалпы экологиялық мәдениетінің қалыптасуына ықпал етеді.
Энергияны тиімді пайдалану да экологиялық жауапкершіліктің бір бөлігі. Тұрғындар күнделікті тұрмыста жарықты қажетсіз жақпау, пайдаланылмай тұрған электр құрылғыларын өшіру және энергияны ұқыпты пайдалану арқылы ресурстық тиімділікке үлес қоса алады.
Бұл «жасыл экономика» қағидаттарының тұрмыстық деңгейдегі қарапайым көрінісі.
Суды үнемдеу де осы бағытпен өзара байланысты. Аула мен жасыл желектерді суару кезінде суды босқа ағызбай, қажетті мөлшерде пайдалану табиғи ресурсты сақтауға мүмкіндік береді.
Табиғи ресурстарға ұқыпты қарау – тазалық мәдениетінің жалғасы.
Қоршаған ортаны таза ұстап, бірақ суды немесе энергияны ысырап ету тұрақты даму қағидаттарына толық сәйкес келмейді. Сондықтан экологиялық мәдениет кешенді түрде қалыптасуы тиіс.
Оған тазалық, қалдықтарды дұрыс басқару, су мен энергияны үнемдеу және жасыл желектерге қамқорлық жасау қатар кіреді.
Ауылдық елді мекендерде тазалық пен абаттандыру жұмыстары тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей әсер етеді. Сондықтан бұл бағытта тек коммуналдық қызметтердің мүмкіндігіне сүйенбей, халықтың белсенді қатысуын қамтамасыз ету маңызды.
Тұрғындар тазалықты ортақ құндылық ретінде қабылдаған жағдайда ғана ұзақ мерзімді нәтиже қалыптасады.
Кездесуде аудан әкімі Мақсат Таңғатаров та осы мәселеге ерекше тоқталып, ауылдың тазалығы барша тұрғынның ортақ ісі екенін атап өтті.
Жауапты сала басшылары мен ауылдық округ әкіміне санитарлық тазалықты қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстарды күшейту, тұрғындармен түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізу және елді мекен аумағында тазалық талаптарының сақталуын бақылауда ұстау жөнінде нақты тапсырмалар берілді.
Бұл жұмыстардың жүйелі жалғасуы заңсыз қоқыс орындарының пайда болуына жол бермеуге, көшелер мен қоғамдық аумақтардың санитарлық жағдайын жақсартуға және тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін арттыруға мүмкіндік береді.
Қалдықтарды басқаруда профилактикалық жұмыстың маңызы зор. Қоқыс үйіндісі пайда болғаннан кейін оны жоюға қарағанда, оның бастапқыда пайда болуына жол бермеу тиімді.
Сондықтан түсіндіру, бақылау және тұрғындардың жауапкершілігін арттыру шаралары қатар жүргізілуі тиіс.
Бұл тәсіл бюджет қаражатын, техникалық және еңбек ресурстарын тиімді пайдалануға көмектеседі.
«Жасыл экономика» қағидаттарының негізгі мәні де табиғи және материалдық ресурстарды барынша ұтымды пайдалануда.
Сол себепті Шаға ауылдық округіндегі тазалық мәселелерін талқылау жергілікті деңгейдегі экологиялық саясаттың маңызды бөлігі болып табылады.
Елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту мен абаттандыру ауданның тұрақты дамуына тікелей ықпал етеді.
Таза әрі көрікті ауыл халық үшін жайлы өмір сүру ортасын қалыптастырып қана қоймай, кәсіпкерлік пен қоғамдық белсенділікке де оң әсер етеді.
Ауылдың сыртқы келбеті оның жалпы даму деңгейін көрсететін факторлардың бірі.
Сондықтан тазалық мәселесіне тек бір реттік науқан ретінде емес, тұрақты жүйелі жұмыс ретінде қарау қажет.
Сауран ауданында бұл бағыттағы түсіндіру және ұйымдастыру жұмыстарының жалғасуы экологиялық мәдениетті жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді.
Тұрғындардың белсенділігі мен жауапкершілігі артқан сайын коммуналдық қызметтердің де жұмысы тиімді бола түседі.
Қоқыс азайып, қоғамдық орындар таза сақталса, арнайы техниканы артық жұмылдыру қажеттілігі төмендейді. Бұл өз кезегінде жанар-жағармай мен басқа ресурстарды үнемдеуге мүмкіндік береді.
Осылайша тазалықты сақтау мен энергия және ресурстарды тиімді пайдалану өзара тығыз байланысты.
Қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау тек табиғатты қорғау ғана емес, қолда бар ресурстардың құнын түсіну деген сөз.
Бұл қағидат Шаға ауылдық округіндегі тұрғындармен кездесуде көтерілген мәселелермен толық үндеседі.
Кездесу қорытындысында санитарлық тазалықты қамтамасыз ету, тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыру және елді мекендегі тазалық талаптарын тұрақты бақылауда ұстау бағытындағы жұмыстарды күшейту міндеттері белгіленді.
Алдағы уақытта да тұрғындармен түсіндіру жұмыстарын жалғастырып, қоқысты ретсіз тастауға жол бермеу, аулалар мен көшелердің тазалығын сақтау және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру маңызды.
Таза ауыл – тек коммуналдық қызметтердің еңбегінің нәтижесі емес. Ол тұрғындардың ортақ жауапкершілігі мен күнделікті мәдениетінің көрінісі.
Шаға ауылдық округінде осы бағыттағы жұмыстарды жүйелі жалғастыру арқылы қоршаған ортаның тазалығын сақтауға, ресурстарды тиімді пайдалануға және тұрғындар үшін қолайлы әрі көрікті өмір сүру ортасын қалыптастыруға мүмкіндік бар.
