Арыс қаласында қоршаған ортаның тазалығын сақтау, қоғамдық орындарды абаттандыру, тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыру және заң талаптарының орындалуын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бағдарламасы мен «Заң және тәртіп» қағидатын іске асыру аясында қала аумағында арнайы мобильді топ құрылып, қоғамдық орындарда рейдтік және профилактикалық іс-шаралар тұрақты түрде өткізілуде.
Қала тазалығы – тұрғындардың өмір сүру сапасына, қоршаған ортаның жағдайына және елді мекеннің жалпы келбетіне тікелей әсер ететін маңызды мәселе. Осыған байланысты Арыс қаласында тазалықты қамтамасыз ету жұмыстары тек сенбіліктер мен аумақтарды тазартумен шектелмей, қоғамдық орындарда белгіленген талаптардың сақталуын бақылау, құқық бұзушылықтардың алдын алу және тұрғындарға түсіндіру жұмыстарын жүргізумен қатар атқарылып келеді.
Мобильді топтың қатысуымен қала аумағындағы саябақтарда, скверлерде, жағалау аймақтарында, демалыс орындарында, базарларда және халық көп шоғырланатын өзге де қоғамдық орындарда рейдтік шаралар ұйымдастырылуда. Аралау барысында қоғамдық орындардың санитариялық жағдайына, тазалық қағидаларының сақталуына, абаттандыру талаптарының орындалуына және қоғамдық тәртіпке ерекше назар аударылады.
Рейдтік жұмыстардың нәтижесінде тазалық қағидаларын бұзу және қоғамдық тәртіпке қайшы келетін құқық бұзушылық фактілері анықталуда. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 434-2-бабы бойынша 98 құқық бұзушылық фактісі анықталған. Сондай-ақ Кодекстің 505-бабы бойынша 137 әкімшілік хаттама толтырылып, құқық бұзушыларға жалпы сомасы 3 миллион теңгеден астам көлемде әкімшілік айыппұл салынды.
Бұл көрсеткіштер қала тазалығын қамтамасыз етуде тек коммуналдық қызметтердің жұмысы жеткіліксіз екенін көрсетеді. Қоғамдық орындарды таза ұстау, тұрмыстық қалдықтарды белгіленбеген жерлерге тастамау, абаттандырылған аумақтарға ұқыпты қарау және заң талаптарын сақтау әрбір тұрғынның күнделікті жауапкершілігі болуы тиіс.
«Таза Қазақстан» бағдарламасының негізгі мәні де белгілі бір аумақты бір рет тазалап шығумен ғана шектелмейді. Оның маңызды міндеттерінің бірі – қоғамда қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру, тұрғындарды туған қаласының тазалығын сақтауға жұмылдыру және тазалықты күнделікті өмір салтына айналдыру.
Қаланың тазалығы әр тұрғынның өзінен басталады. Көшеге қоқыс тастамау, саябақтар мен скверлерді ластамау, демалыс орындарындағы ортақ мүлікке ұқыпты қарау, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген орындарға шығару секілді қарапайым талаптарды сақтау арқылы әр азамат қаланың көркеюіне нақты үлес қоса алады.
Арыс қаласында жүргізіліп жатқан рейдтік іс-шаралардың басты мақсаты тек құқық бұзушыларды анықтап, әкімшілік жауапкершілікке тарту емес. Профилактикалық жұмыстар арқылы тұрғындарға заң талаптарын түсіндіру, құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамдық жауапкершілікті күшейтуге де ерекше көңіл бөлінуде.
Рейдтер барысында тұрғындарға қоғамдық орындарда тазалықты сақтау, қоршаған ортаға ұқыпты қарау, елді мекендерді абаттандыру қағидаларын орындау, қоғамдық тәртіпті бұзбау және ортақ мүлікті күтіп ұстау жөнінде тұрақты түрде түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Бұл жұмыстар тұрғындардың құқықтық және экологиялық сауаттылығын арттыруға бағытталған.
Қоғамдық орындардың тазалығы қаланың мәдени деңгейін көрсететін маңызды көрсеткіштердің бірі. Саябақтар, скверлер, жағалау аумақтары мен демалыс орындары барлық тұрғынға ортақ кеңістік болғандықтан, олардың тазалығын сақтау да ортақ міндет. Бір адамның қоғамдық орынға тастаған қоқысы сол аумақты пайдаланатын көптеген тұрғынға қолайсыздық туғызады.
Әсіресе халық көп жиналатын аумақтарда тазалық талаптарын сақтау маңызды. Базарлар, саябақтар, демалыс орындары мен басқа да қоғамдық кеңістіктерде күн сайын көптеген адам болады. Сондықтан мұндай жерлерде санитариялық тәртіпті қамтамасыз ету үшін тұрғындардың да, кәсіпкерлердің де жауапкершілігі жоғары болуы қажет.
Қала аумағын тазарту үшін арнайы техника, жұмыс күші және басқа да ресурстар жұмсалады. Егер тазартылған жерлерге қайтадан қоқыс тасталып, абаттандырылған аумақтар ластанса, атқарылған жұмыстардың нәтижесі төмендейді. Сол себепті тазалықты қалыптастырудан бөлек, оны тұрақты сақтау маңызды.
Таза қала қалыптастыру үшін тұрғындардың саналы көзқарасы қажет. Қоғамдық орынды тек бақылаушы тұрған кезде таза ұстау жеткіліксіз. Қоршаған ортаны ластамау әр адамның ішкі мәдениетіне айналған жағдайда ғана тазалық жұмыстары тұрақты нәтиже береді.
«Таза Қазақстан» бағдарламасының қоғам үшін маңыздылығы да осында. Бағдарлама тұрғындарды қоршаған ортаны қорғауға жұмылдырып, туған жерге деген жанашырлықты нақты іспен көрсетуге үндейді. Туған қалаға деген құрмет оның көшелерін, саябақтарын, аулалары мен демалыс орындарын таза ұстаудан басталады.
Арыс қаласында қоғамдық орындарды аралау кезінде абаттандыру талаптарына да ерекше көңіл бөлінуде. Елді мекендердің көркі тек жаңа нысандар салумен немесе көгалдандыру жұмыстарымен ғана қалыптаспайды. Салынған және абаттандырылған нысандарды күтіп ұстау, олардың тазалығын сақтау және бүлінуіне жол бермеу де маңызды.
Ортақ мүлікке ұқыпты қарау – қоғамдық мәдениеттің ажырамас бөлігі. Саябақтардағы орындықтар, жарықтандыру жүйелері, балалар мен спорт алаңдары, көгалдандырылған аумақтар тұрғындардың игілігі үшін жасалады. Сондықтан мұндай нысандарды күтіп ұстауға әр азамат жауапкершілікпен қарауы қажет.
Қоғамдық тәртіп пен тазалық бір-бірімен тығыз байланысты. Таза және ретке келтірілген ортада тұрғындардың қоғамдық кеңістікке деген көзқарасы да өзгереді. Ал қараусыз қалған немесе үнемі ластанатын аумақта тәртіп бұзушылықтардың қайталану қаупі артады. Сондықтан тазалық пен тәртіпті қатар қамтамасыз ету қаланың жайлы әрі қауіпсіз ортасын қалыптастыруға ықпал етеді.
Рейдтік шаралардың «Заң және тәртіп» қағидатымен қатар жүргізілуі де осыған негізделген. Заң талаптарын сақтау қоғамдағы тәртіптің негізгі шарты болса, тазалық пен абаттандыру талаптарын орындау азаматтардың ортақ кеңістік алдындағы жауапкершілігін көрсетеді.
Әкімшілік жауапкершілік заң талаптарын орындауды қамтамасыз ететін тетіктердің бірі. Алайда негізгі мақсат айыппұл салу емес, құқық бұзушылықтың алдын алу болуы тиіс. Тұрғын заң талаптарын біліп, оның маңызын түсініп және өз еркімен орындаған кезде ғана тұрақты қоғамдық тәртіп қалыптасады.
Осы себепті Арыс қаласындағы рейдтер бақылау және түсіндіру жұмыстарын қатар қамтиды. Мобильді топ өкілдері анықталған құқық бұзушылықтар бойынша заң талаптарына сәйкес шара қабылдаумен қатар, тұрғындарға тазалықты сақтау қажеттігін түсіндіреді.
Экологиялық мәдениет те бір күнде қалыптаспайды. Ол күнделікті қарапайым әрекеттерден басталады. Қоқысты арнайы жәшікке салу, табиғи және қоғамдық аумақтарды ластамау, тұрмыстық қалдықтарды белгіленген тәртіппен шығару, жасыл желекке зиян келтірмеу және демалыстан кейін айналаны таза қалдыру – экологиялық жауапкершіліктің қарапайым көріністері.
Тұрғындардың осындай әдеттерді тұрақты ұстануы қаланың санитариялық жағдайын айтарлықтай жақсартуға мүмкіндік береді. Бұл ретте ересектердің үлгісі өскелең ұрпақ үшін де маңызды. Бала үлкендердің қоғамдық орындарды таза ұстайтынын көріп өссе, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау оның да қалыпты әдетіне айналады.
Сондықтан «Таза Қазақстан» аясындағы жұмыстардың тәрбиелік маңызы жоғары. Тазалық мәдениетін қалыптастыру арқылы келешек ұрпаққа табиғатқа, туған жерге және қоғамдық кеңістікке ұқыпты қараудың маңызын жеткізуге болады.
Қаланың саябақтары мен скверлері тұрғындардың демалысына арналған маңызды қоғамдық кеңістіктер. Мұндай орындардың таза, көрікті және күтімді болуы халықтың бос уақытын қолайлы өткізуіне мүмкіндік береді. Сондықтан рейд барысында осы аумақтардың жағдайына ерекше назар аударылуы заңды.
Жағалау аймақтарының тазалығын сақтау қоршаған ортаны және су ресурстарын қорғау тұрғысынан да маңызды. Қоқыстың су маңындағы аумақтарға тасталуы айналаның ластануына әкелуі мүмкін. Сондықтан жағалау аумақтарын таза ұстау жалпы қалалық тазалықпен қатар экологиялық қауіпсіздік мәселесі ретінде де қарастырылуы қажет.
Су ресурстарын қорғау тұрмыстық деңгейдегі қарапайым тәртіптен басталады. Су арналарына, жағалауға және суға жақын аумақтарға қоқыс тастамау – әр тұрғын орындай алатын талап. Мұндай әрекет табиғи ортаны сақтауға және қаланың экологиялық жағдайын жақсартуға ықпал етеді.
Таза әрі абаттандырылған қоғамдық кеңістік қаланың сырттан келген қонақтарға қалдыратын әсеріне де ықпал етеді. Көшелердің, саябақтардың, демалыс орындары мен жағалау аумақтарының тазалығы қаланың жалпы келбетін қалыптастырады. Сондықтан қоршаған ортаны таза ұстау қаланың тартымдылығын арттырумен де сабақтас.
Арыс қаласының тазалығы тек белгілі бір мекеменің атқаратын жұмысы ретінде қабылданбауы тиіс. Жауапты мемлекеттік органдар мен коммуналдық қызметтер өз міндеттерін орындаса, тұрғындар да тазалық қағидаларын сақтауы қажет. Екі тараптың ортақ әрекеті болған жағдайда ғана тұрақты нәтижеге қол жеткізуге болады.
Бүгінде жүргізіліп жатқан рейдтік шаралардың нәтижесінде Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 434-2-бабы бойынша 98 құқық бұзушылықтың анықталуы және 505-бап бойынша 137 әкімшілік хаттаманың толтырылуы бұл бағыттағы бақылаудың жүйелі жүргізіліп жатқанын көрсетеді. Құқық бұзушыларға 3 миллион теңгеден астам көлемде әкімшілік айыппұл салынған.
Дегенмен алдағы кезеңдегі басты міндет – мұндай құқық бұзушылықтардың санын азайту. Ол үшін тұрғындардың тазалыққа деген көзқарасын өзгерту, профилактикалық жұмыстарды күшейту және қоғамдық бақылауды жалғастыру маңызды.
Әрбір тұрғын өзі пайдаланатын қоғамдық кеңістікті таза қалдырса, коммуналдық қызметтердің де жұмысы жеңілдейді. Қоқысты арнайы орындарға шығару, қоғамдық мүлікті бүлдірмеу және абаттандыру талаптарын сақтау қосымша шығындардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Қаланың көркеюіне үлкен үлес қосу үшін міндетті түрде ауқымды жұмыс атқарудың қажеті жоқ. Өз ауласын таза ұстау, көшеде қоқыс тастамау, демалыс орнын пайдаланғаннан кейін қалдық қалдырмау және ортақ мүлікке ұқыпты қараудың өзі маңызды.
Осындай қарапайым әрекеттер әрбір тұрғынның күнделікті әдетіне айналғанда ғана «Таза Қазақстан» бастамасының нақты нәтижесі көрінеді.
Арыс қаласында мобильді топтың рейдтік және профилактикалық іс-шараларының тұрақты жүргізілуі қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуге, абаттандыру қағидаларын сақтау деңгейін арттыруға және тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін күшейтуге бағытталған.
Бұл жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады. Қоғамдық орындарда тазалық талаптарын бұзу, белгіленбеген орындарға қоқыс тастау және абаттандыру қағидаларын сақтамау фактілеріне заң талаптарына сәйкес шара қолданылатын болады. Сонымен бірге тұрғындар арасында түсіндіру және профилактикалық жұмыстар тұрақты жүргізіледі.
Қаланың тазалығы мен қоғамдық тәртібі әрбір азаматтың ортақ міндеті. Тазалықты тек сенбілік немесе рейд кезінде емес, күнделікті өмірде сақтау қажет. Туған қаланың көркеюіне жауапкершілікпен қарау – азаматтық мәдениеттің маңызды белгісі.
Арыс тұрғындарын қоғамдық орындарды таза ұстауға, қоршаған ортаға ұқыпты қарауға, заң талаптарын құрметтеуге, айналаны ластамауға және ортақ мүлікке жанашырлық танытуға шақырамыз.
Таза әрі көрікті Арыс – баршамыздың ортақ мақсатымыз. Қаланың тазалығы әр ауладан, әр көшеден және әр тұрғынның жауапкершілігінен басталады. Қоршаған ортаны қорғап, қоғамдық тәртіпті сақтап, туған қаламыздың көркеюіне бірге үлес қосу – ортақ міндет.
