Арыс қаласында тұрғындарға жайлы, таза әрі көрікті орта қалыптастыру, санитарлық тазалықты сақтау және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін нығайту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта құрылған жұмысшы топ мүшелері қала аумағында тазалық пен абаттандыру талаптарының сақталуына қатысты кезекті рейдтік іс-шараларды өткізуде.
«Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында ұйымдастырылған кезекті рейд бұл жолы қалаға кіреберіс автожол бойынан басталды. Қалаға кіреберіс аумақтың тазалығы мен жинақылығы Арыстың жалпы келбетіне тікелей әсер ететіндіктен, бұл бағыттағы санитарлық жағдайға ерекше назар аударылды. Жұмысшы топ өкілдері кәсіпкерлік нысандар мен жеке тұрғын үй секторлары орналасқан аумақтарды аралап, тазалық талаптарының орындалуын бақылап, тұрғындар мен кәсіпкерлерге тиісті түсіндіру жұмыстарын жүргізді.
Рейд барысында кәсіпкерлік нысан иелері мен жеке сектор тұрғындарына тұрмыстық қалдықтарды белгіленген кестеге сәйкес шығару қажеттігі түсіндірілді. Сонымен қатар көшелерге құрылыс материалдарын, құм, тас, топырақ және құрылыс жұмыстарынан қалған өзге де қалдықтарды орналастыруға болмайтыны ескертілді. Мұндай әрекеттер көшелердің санитарлық жағдайына кері әсер етіп қана қоймай, қоғамдық кеңістіктің қалыпты пайдаланылуына да кедергі келтіреді.
Тазалықты сақтау ең алдымен әрбір тұрғынның өз ауласынан және өзіне тиесілі аумақтан басталады. Үйдің немесе кәсіпкерлік нысанның іші таза болғанымен, оның сыртындағы қоғамдық аумаққа қалдық шығарып қою немесе құрылыс материалдарын ретсіз орналастыру қаланың жалпы көрінісіне кері әсер етеді. Сондықтан жеке аумақ пен қоғамдық кеңістікке деген жауапкершілікті бір-бірінен бөліп қарауға болмайды.
Жұмысшы топ өкілдері анықталған кемшіліктерді жою жөнінде ескертулер беріп, талаптардың алдағы уақытта міндетті түрде орындалуы қажет екенін атап өтті. Түсіндіру жұмыстарының басты мақсаты – тұрғындарды бірден жауапкершілікке тарту емес, алдымен заң талаптарын жеткізіп, құқық бұзушылықтың алдын алу және тазалық мәдениетін қалыптастыру.
Алайда берілген ескертулер орындалмай, анықталған кемшіліктер белгіленген мерзімде жойылмаған немесе заң бұзушылық қайта тіркелген жағдайда Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес әкімшілік жауапкершілікке тарту және айыппұл салу шаралары қолданылатыны ескертілді.
Кезекті рейд барысында Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505-бабы бойынша үш қала тұрғынына әкімшілік құқық бұзушылық туралы ескерту түріндегі хаттамалар толтырылды. Бұл тазалық пен абаттандыру талаптарының сақталуы тек ұсыныстық сипаттағы мәселе емес, заңмен белгіленген жауапкершілікті де қамтитынын көрсетеді.
Қала тазалығын қамтамасыз ету үшін бақылау мен түсіндіру жұмыстары қатар жүргізілуі маңызды. Бір жағынан, тұрғындар мен кәсіпкерлерге қолданыстағы талаптар түсіндірілсе, екінші жағынан сол талаптардың нақты орындалуы бақылауда болуы қажет. Осындай жүйелі тәсіл арқылы ғана заңсыз қоқыс орындарының, көшелердегі ретсіз құрылыс қалдықтарының және басқа да санитарлық мәселелердің алдын алуға болады.
«Таза Қазақстан» экологиялық акциясының негізгі мақсаты да белгілі бір аумақты бір рет тазалап шығумен шектелмейді. Оның маңызды міндеттерінің бірі – қоғамда тазалыққа деген тұрақты көзқарас қалыптастыру. Қоршаған ортаны қорғау, туған қаланы таза ұстау және қоғамдық кеңістікке ұқыпты қарау әр азаматтың күнделікті өмір салтына айналуы тиіс.
Арыс қаласында сенбіліктер мен тазалық жұмыстары тұрақты ұйымдастырылып келеді. Дегенмен коммуналдық қызметтер мен жұмысшы топтардың жұмысы тұрғындардың жауапкершілігін алмастыра алмайды. Егер тазартылған аумаққа қайта қоқыс тасталып, көшеге құрылыс қалдықтары шығарылып немесе қоғамдық орындар ластана берсе, атқарылған жұмыстың нәтижесін тұрақты сақтау қиын.
Сондықтан бүгінгі басты міндеттердің бірі – тазалықты тек арнайы мекемелердің жұмысы ретінде қабылдайтын көзқарасты өзгерту. Таза қала қалыптастыруда әкімдік, коммуналдық мекемелер, кәсіпкерлер және тұрғындар бірдей жауапкершілік танытуы қажет.
Тұрмыстық қалдықтарды белгіленген кестеге сәйкес шығару – қаладағы қалдықтарды басқару тәртібінің маңызды бөлігі. Белгіленген уақыт пен тәртіпті сақтау арқылы қоқыстың көшеде ұзақ уақыт жиналып қалуына, айналаға таралуына және заңсыз үйінділердің пайда болуына жол бермеуге болады.
Әсіресе жеке тұрғын үй секторларында бұл талаптың маңызы жоғары. Тұрмыстық қалдықтарды кез келген бос жерге, жол жиегіне немесе белгіленбеген аумаққа апарып төгу мәселені шешпейді. Керісінше, бір жерде пайда болған шағын қоқыс үйіндісі кейін өзгелердің де сол жерге қалдық тастауына себеп болуы мүмкін.
Нәтижесінде бір адамның жауапсыз әрекеті бүкіл көшенің немесе аумақтың санитарлық жағдайына кері әсер етеді. Сондықтан әрбір тұрғын қалдықтарды шығару тәртібіне жауапкершілікпен қарауы тиіс.
Рейд барысында ерекше назар аударылған мәселелердің бірі – көшелерге құрылыс материалдарын орналастыруға жол бермеу. Құм, тас, топырақ және өзге де құрылыс материалдарының жол жиегіне немесе қоғамдық аумаққа ретсіз төгілуі көшенің сыртқы көрінісін бұзады.
Құрылыс аяқталғаннан кейін қалдықтарды уақытылы жинамау да санитарлық жағдайдың нашарлауына әкеледі. Сондықтан құрылыс немесе жөндеу жұмыстарын жүргізіп жатқан азаматтар өз жұмыстарынан кейінгі тазалыққа да жауапты болуы қажет.
Қоғамдық кеңістікті жеке құрылыс алаңы ретінде пайдалануға болмайды. Көше мен жол жиегі барлық тұрғынға ортақ болғандықтан, ондағы тәртіп пен тазалық ортақ мүдде тұрғысынан сақталуы тиіс.
Кәсіпкерлік нысан иелеріне де осы талаптар түсіндірілді. Кәсіпкер өз нысанының ішіндегі жағдайға ғана емес, оған іргелес аумақтың тазалығына да жауапкершілікпен қарауы қажет. Сауда немесе қызмет көрсету орнының маңында қоқыстың жиналуы, құрылыс материалдарының ретсіз жатуы қаланың жалпы көрінісіне әсер етеді.
Таза әрі жинақы кәсіпкерлік нысан тұтынушылар үшін де жағымды орта қалыптастырады. Сондықтан санитарлық талаптарды сақтау кәсіпкер үшін тек заң талабы емес, қызмет көрсету мәдениетінің де бір бөлігі болуы тиіс.
Қалаға кіреберіс аумақта орналасқан кәсіпкерлік нысандардың сыртқы жағдайы ерекше мәнге ие. Себебі қалаға келген адам ең алдымен осы аумақтарды көреді. Кіреберістегі көшелердің тазалығы, кәсіпкерлік нысандардың жинақылығы және айналаның абаттандырылуы Арыс туралы алғашқы әсер қалыптастырады.
Осы себепті қалаға кіреберіс аумақтарды таза әрі көрікті ұстау тұрақты назарда болуы қажет. Мұнда тек қоқысты тазарту емес, оның қайта пайда болуына жол бермеу маңызды.
Тазалық жұмыстарының нәтижесі оны қанша рет жинаумен емес, аумақтың қаншалықты ұзақ уақыт таза сақталғанымен өлшенеді. Сондықтан әрбір тазалық шарасынан кейін сол аумақта тәртіптің сақталуына тұрғындар мен кәсіпкерлер де үлес қосуы тиіс.
Қала көшелерінде құрылыс материалдарын немесе қалдықтарды қалдыру қозғалысқа да қолайсыздық туғызуы мүмкін. Қоғамдық кеңістік өзінің негізгі мақсаты бойынша еркін әрі қауіпсіз пайдаланылуы қажет.
Осы тұрғыдан алғанда, тазалық пен абаттандыру талаптары қаланың көркін сақтау үшін ғана емес, тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру үшін де қажет.
«Таза Қазақстан» аясындағы жұмыстардың түпкі мақсаты – экологиялық жауапкершілікті күшейту. Азамат қоршаған ортаны қорғауды үлкен табиғи аумақтармен ғана байланыстырмауы керек. Өз көшесін ластамау, қоқысты белгіленген тәртіппен шығару және ортақ аумаққа ұқыпты қарау да қоршаған ортаны қорғаудың нақты көрінісі.
Экологиялық мәдениет күнделікті қарапайым әрекеттерден қалыптасады. Қоқысты жерге тастамау, қалдықты рұқсат етілмеген жерге төкпеу, құрылыс жұмыстарынан кейін аумақты тазалау және қоғамдық кеңістікті таза ұстау – әр адам орындай алатын қарапайым міндеттер.
Тазалық мәселесінде балаларға көрсетілетін үлгінің де маңызы зор. Егер ересектер қоршаған ортаға ұқыпты қарап, тазалық талаптарын сақтаса, жас ұрпақ та осы мәдениетті қабылдайды. Ал баланың көзінше қоқысты кез келген жерге тастау немесе қоғамдық аумақты ластау керісінше теріс әдет қалыптастыруы мүмкін.
Сондықтан «Таза Қазақстан» аясындағы жұмыстардың тәрбиелік мәні де жоғары. Таза орта қалыптастырумен қатар, қоғамда табиғатқа және туған жерге жанашырлық мәдениетін орнықтыру маңызды.
Туған қаланы құрметтеу оның тазалығына жауапкершілікпен қараудан басталады. Адам өз үйін қалай таза ұстаса, өзі тұратын көшеге, аулаға және қоғамдық орындарға да сондай көзқарас танытуы керек.
Қаланың әрбір көшесі – тұрғындардың ортақ кеңістігі. Оның тазалығы бір мекеменің немесе бір жұмысшы топтың ғана міндеті бола алмайды.
Арыс қаласында жүргізіліп жатқан рейдтік іс-шаралар да осы ортақ жауапкершілікті қалыптастыруға бағытталған. Рейд кезінде анықталған кемшіліктер бойынша тұрғындарға бірден түсіндіру жүргізіліп, оларды жою жөнінде ескерту беріледі.
Мұндай профилактикалық тәсіл азаматқа өз әрекетін түзетуге мүмкіндік береді. Алайда ескерту берілгеннен кейін талап орындалуы тиіс. Заң талаптарын қайта-қайта елемеу жауапкершілікке алып келеді.
Осы себепті жұмысшы топ өкілдері ескертулердің жай ғана ұсыныс емес екенін атап өтті. Белгіленген мерзімде кемшілік жойылмаса немесе құқық бұзушылық қайта анықталса, әкімшілік шара қолданылатын болады.
Заң талаптарының барлық азаматқа бірдей қолданылуы тәртіпті қамтамасыз етудің негізгі қағидаларының бірі. Тұрғын немесе кәсіпкер болуына қарамастан, қоғамдық кеңістіктің тазалығына қатысты талаптар сақталуы тиіс.
Бұл ретте Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 505-бабы бойынша үш қала тұрғынына ескерту түріндегі хаттамалардың толтырылуы профилактикалық жұмыстың нақты нәтижелерінің бірі болды.
Әкімшілік жауапкершілік – түпкі мақсат емес. Негізгі мақсат – құқық бұзушылықтың қайталануына жол бермеу. Егер азамат ескертуден кейін кемшілікті жойып, алдағы уақытта талаптарды сақтаса, профилактикалық жұмыстың нәтижесі де осыдан көрінеді.
Ал талапты әдейі немесе бірнеше рет елемеген жағдайда заң аясындағы жауапкершілік шаралары қолданылады. Бұл қаладағы ортақ тәртіпті қамтамасыз ету үшін қажет.
Қала тазалығы мәселесінде бақылаудың тұрақты болуы ерекше маңызды. Бір рет рейд өткізіп, кейін бірнеше ай бақылаусыз қалдыру тұрақты нәтиже бермейді. Сондықтан Арыс қаласында тазалыққа бағытталған рейдтік іс-шаралар жыл бойы тұрақты түрде жалғасатын болады.
Жыл бойы жүргізілетін бақылау әр маусымдағы тазалық мәселелерін уақытылы анықтауға мүмкіндік береді. Қала аумағының санитарлық жағдайы тұрақты назарда болғанда ғана анықталған кемшіліктерді дер кезінде жоюға болады.
Рейдтік жұмыстармен бірге түсіндіру шараларының да үздіксіз жүргізілуі маңызды. Тұрғындар қандай әрекеттің талапқа қайшы екенін, өздеріне қандай міндет жүктелетінін және талап орындалмаған жағдайда қандай жауапкершілік қарастырылатынын нақты білуі қажет.
Ақпараттандыру мен бақылау қатар жүргізілгенде құқық бұзушылықтардың алдын алу тиімділігі артады.
Таза қала қалыптастыру үшін тек айыппұл салу жеткіліксіз. Тұрғынның ішкі жауапкершілігін қалыптастыру маңызды. Адам бақылаушы органды көрген кезде ғана емес, күнделікті өмірде тазалықты сақтауы тиіс.
Саналы жауапкершілік қалыптасқанда қоқысты көшеге тастамау немесе құрылыс қалдығын қоғамдық жерге шығармау үшін қосымша ескерту қажет болмайды.
«Таза Қазақстан» бастамасының ұзақ мерзімді нәтижесі де осындай қоғамдық мәдениетті қалыптастырумен өлшенеді. Әрбір азамат өзі тұрған аумақтың тазалығына үлес қосса, қаладағы санитарлық жағдайды жақсартуға жұмсалатын жұмыстардың нәтижесі де артады.
Қайта-қайта бір аумақты тазалауға жұмсалатын уақыт пен күш басқа абаттандыру және көгалдандыру жұмыстарына бағытталуы мүмкін. Сондықтан тұрғындардың тазалық талаптарын сақтауы қаланы дамытуға жанама түрде де ықпал етеді.
Тазалық пен абаттандыру бір-бірімен тығыз байланысты. Көшеге жаңа ағаш отырғызылып, аумақ абаттандырылғанымен, оның айналасында қоқыс немесе құрылыс қалдықтары жатса, жасалған жұмыстың көркі жоғалады.
Сондықтан қаладағы көркейту жұмыстарының нәтижесін сақтау үшін санитарлық тазалыққа тұрақты көңіл бөлінуі қажет.
Қоғамдық орындарды таза ұстау тұрғындардың өмір сапасына да әсер етеді. Таза көше мен жинақы аула адамның күнделікті өміріне қолайлы орта қалыптастырады. Балалардың таза аумақта ойнауы, тұрғындардың көшеде еркін жүруі және қоғамдық кеңістікті жайлы пайдалануы үшін санитарлық тәртіп қажет.
Арыс қаласында осы бағыттағы жұмыстардың күшейтілуі тұрғындарға жайлы орта қалыптастыру міндетімен тікелей байланысты.
Тазалық мәселесі қаланың орталық көшелерімен ғана шектелмеуі керек. Жеке тұрғын үй секторлары, қалаға кіреберіс аумақтар, кәсіпкерлік нысандардың маңы және басқа да қоғамдық кеңістіктер бірдей бақылауда болуы қажет.
Кезекті рейдтің қалаға кіреберіс автожол бойынан басталуы осы бағыттағы жұмыстардың қала аумағын кеңінен қамтып отырғанын көрсетеді.
Әрбір тұрғын өзінің үйінің алдындағы аумаққа жауапкершілікпен қараса, тұтас көшенің көрінісі өзгереді. Әрбір кәсіпкер өз нысанының маңын таза ұстаса, қаланың іскерлік және қоғамдық кеңістігі де көркейеді.
Осындай шағын әрекеттер біріге келе үлкен нәтижеге жеткізеді.
Тазалық мәдениеті адамның қоғамдық мүлікке деген көзқарасынан да көрінеді. Көше, жол жиегі және қоғамдық аумақ ешкімге тиесілі емес бос жер емес. Ол – барлық тұрғынға ортақ кеңістік.
Сондықтан оған құрылыс қалдығын немесе тұрмыстық қоқысты орналастыру басқа тұрғындардың да құқығы мен қолайлылығына әсер етеді.
Ортақ кеңістікке деген құрмет қоғамдық жауапкершіліктің маңызды белгісі. Таза әрі тәртіпті қала қалыптастыру үшін осы түсінікті қоғамда орнықтыру қажет.
Рейдтік шаралар тұрғындардың назарын дәл осы мәселеге аударуға мүмкіндік береді. Түсіндіру барысында азаматтарға заң талаптары ғана емес, олардың сақталуының қоғамдық маңызы да жеткізіледі.
Арыс қаласының таза болуы әрбір арыстықтың мүддесі. Қалада тұратын адам күн сайын сол көшелермен жүріп, сол қоғамдық кеңістіктерді пайдаланады. Сондықтан оның тазалығы мен көркіне үлес қосу ең алдымен тұрғындардың өзіне қажет.
Таза қала – тек сырттан келген қонақтарға көрсету үшін жасалатын көрініс емес. Ол тұрғындардың күнделікті өмір сүру ортасы.
Сол себепті санитарлық тазалық пен абаттандыру талаптарын орындау тұрақты әдетке айналуы тиіс.
Арыс қаласында тазалыққа бағытталған рейдтердің жыл бойы жүргізілуі осы жұмыстың науқандық емес, жүйелі сипат алғанын көрсетеді. Әрбір рейд барысында анықталған кемшіліктер бойынша түсіндіру жүргізіліп, заң талаптарын орындау міндеттеледі.
Берілген ескертулердің орындалуы да кейінгі бақылау барысында назарға алынатын болады. Бұл азаматтардың жауапкершілігін күшейтіп, құқық бұзушылықтардың қайталануына жол бермеуге мүмкіндік береді.
Қаланың тазалығы тек қоқыс мәселесімен шектелмейді. Құрылыс материалдарының ретсіз орналасуы, құрылыс қалдықтарының көшеде қалуы және іргелес аумақтардың қараусыз болуы да жалпы санитарлық және сәулеттік келбетке әсер етеді.
Сондықтан рейд барысында бірнеше бағытқа қатар назар аударылуы орынды. Қала көркі үшін көшенің тазалығы да, кәсіпкерлік нысанның маңы да, жеке тұрғын үй секторының жағдайы да маңызды.
Арыс қаласын таза әрі көрікті ету үшін бақылау, түсіндіру және нақты жауапкершілік шаралары өзара сабақтас жүргізілмек.
Заңды білмеу немесе талаптарды елемеу азаматты жауапкершіліктен босатпайды. Сондықтан әрбір тұрғын мен кәсіпкер тазалық және абаттандыру талаптарына жауапкершілікпен қарауы тиіс.
Бүгін ескерту берілген кемшілікті уақытында жою – ертең айыппұлға жол бермеудің ең қарапайым жолы. Ең бастысы, бұл туған қаланың тазалығына қосылған үлес болып саналады.
Қоршаған ортаны қорғау мәселесінде үлкен өзгеріс әр адамның шағын әрекетінен басталады. Бір адам қоқысты белгіленген жерге шығарса, екіншісі көшеге құрылыс қалдығын тастамаса, үшіншісі өз нысанының маңын таза ұстаса – тұтас қаланың санитарлық жағдайы жақсарады.
Сондықтан тазалықты біреуден талап етпес бұрын әркім өз ауласынан, өз көшесінен және өз жұмыс орнынан бастауы қажет.
«Таза Қазақстан» экологиялық акциясы Арыс қаласында осындай ортақ жауапкершілік қағидатын нығайтуға бағытталған. Оның нәтижесі өткізілген сенбіліктер немесе рейдтердің санымен ғана емес, тұрғындардың тазалыққа деген көзқарасының өзгеруімен бағалануы тиіс.
Қоғамда «тазалау керек» деген түсініктен «ластамау керек» деген түсінікке көшу маңызды. Себебі тазалықтың ең тиімді жолы – қоқыстың пайда болғаннан кейін жиналуы емес, оның бей-берекет тасталуына бастапқыда жол бермеу.
Бұл қағида құрылыс қалдықтарына да қатысты. Жөндеу немесе құрылыс жүргізген азамат қалдықты қайда шығаратынын алдын ала ойластырып, қоғамдық аумаққа кедергі келтірмеуі тиіс.
Кәсіпкер де өз қызметінің нәтижесінде пайда болатын қалдықтардың дұрыс шығарылуын ұйымдастыруға міндетті.
Осындай жауапкершілік қалыптасқанда қаланың санитарлық жағдайын тұрақты деңгейде ұстап тұру жеңілдейді.
Арыс қаласында жүргізіліп жатқан рейдтік шаралар тәртіп пен тазалықты қамтамасыз етуге бағытталған жүйелі жұмыстың бір бөлігі болып табылады. Тұрғындар мен кәсіпкерлерге алдымен түсіндіру жүргізіліп, анықталған кемшіліктерді жоюға мүмкіндік беріледі.
Ал заң талаптарын орындамаған және құқық бұзушылыққа қайта жол берген тұлғаларға қолданыстағы заңнамаға сәйкес әкімшілік шаралар қолданылып, айыппұл салынатын болады.
Бұл – біреуді жазалау үшін емес, ортақ тәртіпті қамтамасыз ету және барлық тұрғын үшін таза әрі қолайлы орта қалыптастыру үшін қажет.
Арыс қаласының тазалығы – әкімдікке немесе коммуналдық қызметке ғана жүктелетін міндет емес. Ол әрбір тұрғынның, әрбір кәсіпкердің және қаладағы әрбір мекеменің ортақ жауапкершілігі.
Өз ауласын таза ұстаған тұрғын көшесінің тазалығына да бейжай қарамауы керек. Өз нысанын күтіп ұстайтын кәсіпкер іргелес қоғамдық аумақтың жағдайына да жауапкершілікпен қарауы қажет.
Ортақ мақсат – таза, көрікті және тұрғындарға қолайлы Арыс қалыптастыру.
Осы мақсатқа жету үшін қала аумағында бақылау және профилактикалық жұмыстар тұрақты жүргізіледі. Рейдтер кезінде тазалық талаптарын бұзу деректері анықталған жағдайда қолданыстағы заң талаптарына сәйкес тиісті шаралар қабылданады.
Сонымен қатар тұрғындар арасында қоршаған ортаны қорғау, санитарлық тазалықты сақтау және қоғамдық орындарға ұқыпты қарау жөніндегі түсіндіру жұмыстары жалғасады.
Әрбір арыстық туған қаласының тазалығына өз үлесін қоса алады. Ол үшін ең алдымен тұрмыстық қалдықтарды белгіленген кестеге сәйкес шығару, көшелер мен қоғамдық орындарға қоқыс тастамау, құрылыс материалдары мен қалдықтарды рұқсат етілмеген аумақтарға орналастырмау жеткілікті.
Қарапайым талаптарды күнделікті орындау үлкен нәтижеге жеткізеді.
Таза көше – мәдениетті тұрғынның, жинақы аула – жауапты отбасының, ал көрікті қала – ортақ еңбектің нәтижесі.
Сондықтан Арыс қаласының тұрғындары мен кәсіпкерлерін тазалық және абаттандыру талаптарын қатаң сақтауға, қоршаған ортаға жанашырлықпен қарауға және туған қаланың көркеюіне үлес қосуға шақырамыз.
«Таза Қазақстан» аясындағы рейдтік және профилактикалық іс-шаралар Арыс қаласында жыл бойы тұрақты түрде жалғасатын болады. Анықталған кемшіліктер бойынша берілген ескертулердің орындалуы бақылауда болып, талаптарды орындамаған тұлғаларға заңнамаға сәйкес әкімшілік жауапкершілік шаралары қолданылмақ.
Таза Арыс – баршамызға ортақ міндет. Өз ауламызды, көшемізді және қоғамдық орындарды таза ұстап, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарайық.