Сауран ауданына қарасты Иассы ауылдық округінде елді мекендердің санитарлық жағдайын жақсарту, қоғамдық орындардың тазалығын сақтау және тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттыру мақсатында жаппай тазалық шарасы ұйымдастырылды. Іс-шараға 250-ге жуық тұрғын қатысып, 6 арнайы техника жұмылдырылды.
Тазалық жұмыстары барысында ауыл ішіндегі көшелер, жол жиектері мен қоғамдық орындар қоқыстан тазартылып, өскен шөптер шабылды. Жиналған тұрмыстық қалдықтар белгіленген арнайы орындарға шығарылды. Ортақ іске ауыл тұрғындары, мекеме қызметкерлері мен белсенді жастар атсалысып, елді мекеннің тазалығы мен көркеюіне өз үлестерін қосты.
Мұндай шаралардың негізгі мақсаты тек белгілі бір аумақты бір күнде тазарту емес. Ең маңыздысы – тұрғындар арасында қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру, қоғамдық орындардың тазалығын күнделікті сақтауға дағдыландыру және тұрмыстық қалдықтарды ретсіз тастауға жол бермеу.
Тұрмыстық қалдықтарды дұрыс басқару «жасыл экономика» қағидаттарының маңызды бағыттарының бірі болып табылады. Қалдықтарды белгіленбеген орындарға төгу елді мекеннің сыртқы көрінісіне кері әсер етіп қана қоймай, қоршаған ортаға қосымша жүктеме түсіреді. Сондықтан қалдықтарды уақытылы жинау, арнайы орындарға шығару және заңсыз қоқыс үйінділерінің пайда болуына жол бермеу экологиялық тұрақтылықтың маңызды шарты саналады.
Иассы ауылдық округінде 250-ге жуық тұрғынның тазалық жұмыстарына қатысуы қоғамдық белсенділіктің жоғары екенін көрсетеді. Тазалық мәселесінде мемлекеттік мекемелер мен коммуналдық қызметтердің жұмысы маңызды болғанымен, тұрғындардың жеке жауапкершілігі шешуші рөл атқарады.
Әр азамат өз үйінің маңын, ауласын, көшесін және қоғамдық орынды таза ұстауға мән берген жағдайда елді мекеннің санитарлық жағдайын тұрақты деңгейде сақтауға мүмкіндік артады. Бұл бір реттік сенбіліктердің қажеттілігін азайтып, тазалықты күнделікті өмір салтына айналдыруға ықпал етеді.
Көшелер мен жол жиектерін қоқыстан тазарту да маңызды. Жол бойына ретсіз тасталған қалдықтар желмен таралып, үлкен аумақты ластауы мүмкін. Сонымен қатар мұндай қалдықтар су өткізетін арықтар мен басқа инженерлік жүйелерге түсіп, олардың қалыпты жұмыс істеуіне кедергі келтіруі ықтимал.
Сондықтан жол жиектерін жүйелі түрде тазарту санитарлық шарамен қатар инфрақұрылымның қалыпты жұмысын қамтамасыз етуге де көмектеседі.
Шара барысында өскен шөптердің шабылуы да елді мекеннің абаттандырылуына бағытталған жұмыс. Қоғамдық аумақтарды тұрақты күтіп ұстау ауылдың сыртқы келбетін жақсартып, тұрғындар үшін жайлы орта қалыптастырады.
Тазалық пен абаттандыру жұмыстарының жүйелі жүргізілуі елді мекеннің экологиялық жағдайын жақсартуға ықпал етеді. Таза әрі реттелген қоғамдық кеңістік тұрғындардың қоршаған ортаға деген көзқарасын өзгертіп, ортақ мүлікке жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастырады.
«Жасыл экономика» ұғымы көбіне жаңартылатын энергия көздері, энергия тиімділігі немесе жаңа экологиялық технологиялармен байланыстырылады. Алайда оның ауқымы бұдан әлдеқайда кең. «Жасыл экономика» қалдықтарды азайтуды, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануды, қоршаған ортаны қорғауды және тұрғындардың тұрақты тұтыну мәдениетін қалыптастыруды да қамтиды.
Осы тұрғыдан Иассы ауылдық округінде ұйымдастырылған тазалық шарасы «жасыл экономика» қағидаттарын жергілікті деңгейде жүзеге асыруға бағытталған жұмыстардың бірі ретінде қарастырылады.
Тұрмыстық қалдықтар неғұрлым аз пайда болса, оларды жинауға, тасымалдауға және жоюға қажетті ресурс та соғұрлым азаяды. Бұл арнайы техниканың жұмысына, жанар-жағармай шығынына және еңбек ресурстарына да әсер етеді.
Сондықтан тұрғындарға тек қоқысты арнайы орынға тастау ғана емес, қалдық көлемін мүмкіндігінше азайту мәдениетін де түсіндіру маңызды.
Қайта пайдалануға болатын заттарды бірден қоқысқа тастамау, қажетсіз тұтынуды азайту және тұрмыстық қалдықтарға жауапкершілікпен қарау ресурстық тиімділікті арттыруға көмектеседі.
Кез келген өнімді өндіру үшін шикізат, су және энергия жұмсалатынын ескерсек, затты ұзақ пайдалану мен қалдықты азайту энергия ресурстарын үнемдеуге жанама түрде ықпал етеді.
Осы себепті экологиялық мәдениет пен энергия тиімділігі бір-бірінен бөлек қарастырылмайды.
Тұрғындар қоршаған ортаны таза ұстап қана қоймай, күнделікті тұрмыста электр энергиясын, суды, жылуды және басқа да ресурстарды ұқыпты пайдалануы қажет.
Жарықты қажетсіз жақпау, пайдаланылмай тұрған электр құрылғыларын өшіру, суды босқа ағызбау және тұрмыстық ресурстарды тиімді пайдалану – «жасыл» өмір салтының қарапайым қағидаттары.
Бұл әрекеттер жеке отбасы үшін шағын көрінгенімен, тұтас елді мекен көлемінде үлкен нәтижеге айналуы мүмкін.
Энергияны тиімді пайдалану – экономикалық және экологиялық тұрғыдан маңызды. Электр энергиясының артық тұтынылуы тұрғындардың коммуналдық шығынын арттырып қана қоймай, жалпы энергетикалық жүйеге түсетін жүктемеге де әсер етеді.
Сондықтан энергетикалық инфрақұрылымды дамытумен қатар тұтынушылар арасында энергия үнемдеу мәдениетін қалыптастыру маңызды.
Бұл қағидат табиғи газды пайдалануға да қатысты. Газдандыру елді мекендердің тұрмыс сапасын арттыратын маңызды инфрақұрылымдық бағыт болғанымен, газ ресурсын да қауіпсіз әрі үнемді пайдалану қажет.
Үйлердің жылуды жақсы сақтауы, жылыту жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі және газ жабдықтарының техникалық жағдайын бақылау ресурстық тиімділікке ықпал етеді.
Сол сияқты су да ұқыпты пайдалануды қажет ететін негізгі табиғи ресурстардың бірі. Елді мекендерді абаттандыру және жасыл желектерді күтіп ұстау кезінде суды қажет мөлшерде пайдалану маңызды.
Су мен энергияны үнемдеу «жасыл экономика» қағидаттарының күнделікті өмірдегі нақты көрінісі болып табылады.
Иассы ауылдық округіндегі тазалық шарасына арнайы техниканың жұмылдырылуы қалдықтарды белгіленген орындарға уақытылы шығаруға мүмкіндік берді. Коммуналдық жұмыстарды тиімді ұйымдастыру барысында техниканың қозғалысы мен жұмыс кестесін дұрыс жоспарлау да ресурстарды ұтымды пайдалануға ықпал етеді.
Бір аумақтағы қалдықтарды жүйелі түрде жинап, арнайы орынға бір ретте шығару техниканың артық қозғалысын азайтуға мүмкіндік береді. Бұл уақытты, жанар-жағармайды және еңбек ресурстарын тиімді пайдалануға жағдай жасайды.
Осылайша коммуналдық саладағы дұрыс ұйымдастырылған жұмыс та энергия тиімділігі мен ресурстық үнемдеу қағидаттарымен үйлеседі.
Қоршаған ортаның тазалығы тұрғындардың өмір сүру сапасына да әсер етеді. Таза көше, реттелген жол жиегі, күтіп-бапталған қоғамдық орын ауылдың жалпы келбетін жақсартады.
Мұндай орта балалар мен жастардың да туған жерге деген жауапкершілігін арттырады.
Тазалық жұмыстарына жастардың белсенді қатысуы ерекше маңызға ие. Себебі экологиялық мәдениетті ерте жастан қалыптастыру ұзақ мерзімді нәтиже береді.
Жастар сенбіліктер мен қоғамдық шараларға қатысу арқылы қоршаған ортаның тазалығы өздігінен қалыптаспайтынын, оған әр адамның еңбегі мен жауапкершілігі қажет екенін түсінеді.
Бұл тәжірибе олардың болашақтағы күнделікті өмір салтына да әсер етеді.
Экологиялық мәдениет қалыптасқан қоғамда адамдар қоқысты ретсіз тастамаумен ғана шектелмей, табиғи ресурстарға да ұқыпты қарайды.
Сондықтан тазалық акциялары су мен энергияны үнемдеу, қалдықтарды азайту, жасыл желектерді қорғау және экологиялық жауапкершілік жөніндегі түсіндіру жұмыстарымен қатар жүргені тиімді.
Бұл «жасыл экономикаға» көшудің қоғамдық негізін қалыптастырады.
Энергетикалық саясаттың ұзақ мерзімді міндеттерінің бірі – елді сенімді энергиямен қамтамасыз ету және қолда бар ресурсты тиімді пайдалану. Бұл бағытта жаңартылатын энергия көздері, дәстүрлі генерация және перспективалық атом энергетикасы мәселелері қарастырылады.
Алайда қандай энергия көзі пайдаланылса да, оны үнемді тұтыну негізгі қағидаттардың бірі болып қала береді.
Күн және жел энергетикасының дамуы «жасыл экономикаға» көшуге мүмкіндік береді. Атом энергетикасы энергетикалық жүйенің тұрақтылығы мен базалық генерация мүмкіндіктері тұрғысынан қарастырылады. Табиғи газ да елді мекендердің инженерлік инфрақұрылымында маңызды орын алады.
Бұл бағыттардың барлығын біріктіретін ортақ қағидат – ресурсты тиімді пайдалану және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау.
Сондықтан тұрғындардың күнделікті экологиялық мәдениеті елдің үлкен энергетикалық және экологиялық саясатының жергілікті деңгейдегі негізін қалыптастырады.
Таза көше мен ұқыпты ауладан басталған жауапкершілік суды үнемдеуге, энергияны тиімді пайдалануға, қалдықты азайтуға және табиғи ресурстарға ұқыпты қарауға жалғасуы тиіс.
Иассы ауылдық округіндегі жаппай тазалық шарасының маңыздылығы да осында.
Шара барысында 250-ге жуық тұрғынның бір мақсатқа жұмылуы елді мекенді көркейту ісінің ортақ жауапкершілік екенін көрсетті. 6 арнайы техниканың көмегімен жиналған тұрмыстық қалдықтардың белгіленген орындарға шығарылуы санитарлық тазалық жұмыстарын жүйелі ұйымдастыруға мүмкіндік берді.
Алдағы уақытта мұндай жұмыстардың тұрақты жалғасуы елді мекеннің тазалығын сақтауға, заңсыз қоқыс орындарының пайда болуына жол бермеуге және тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыруға ықпал етеді.
Сонымен қатар тазалық шараларын тұрғындарға ресурстарды ұтымды пайдалану қағидаттарын түсіндірумен сабақтастыру маңызды.
Қоршаған ортаны қорғау тек қоқысты жинаудан тұрмайды. Ол суды, энергияны және басқа табиғи ресурстарды үнемдеуді де қамтиды.
Тазалықты сақтау – «жасыл экономикаға» көшудің ең қарапайым әрі қолжетімді қадамдарының бірі.
Әрбір тұрғын өз ауласынан және көшесінен бастап жауапкершілік танытса, тұтас ауылдың санитарлық жағдайын тұрақты сақтауға мүмкіндік бар.
Иассы ауылдық округінде ұйымдастырылған жаппай тазалық жұмыстары тұрғындардың осындай ортақ жауапкершілікке дайын екенін көрсетті.
Таза әрі көрікті елді мекен қалыптастыру – бір күндік жұмыс емес. Ол тұрғындардың күнделікті тәртібі, коммуналдық қызметтердің жүйелі еңбегі және қоршаған ортаға деген ортақ жауапкершілік арқылы жүзеге асады.
Иассыдағы тазалық шарасы осы бағыттағы жүйелі жұмыстардың бірі болып, ауыл тұрғындарын табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалануға, қоршаған ортаны таза ұстауға және туған жердің көркеюіне белсенді үлес қосуға үндейді.